Wie op zoek is naar een nieuwe smartphone heeft het misschien al gemerkt: echt goedkope toestellen worden steeds schaarser. Waar je enkele jaren geleden nog zonder moeite een prima smartphone voor minder dan 100 euro kon kopen, lijkt dat tijdperk langzaam ten einde te lopen. Opvallend genoeg ligt de oorzaak niet bij de smartphonefabrikanten zelf, maar bij de razendsnelle opmars van kunstmatige intelligentie (AI).
Volgens marktonderzoeksbureau Omdia zorgt de enorme wereldwijde vraag naar geheugenchips voor AI-datacenters ervoor dat fabrikanten van smartphones steeds hogere prijzen moeten betalen voor essentiële onderdelen. Vooral de markt voor budgetsmartphones wordt daardoor hard geraakt.
AI slokt geheugenchips op
De afgelopen jaren investeren bedrijven als Microsoft, Google, OpenAI, Amazon en Meta honderden miljarden euro's in AI-infrastructuur. Voor het trainen en gebruiken van grote AI-modellen zijn enorme aantallen servers nodig. Die servers bevatten grote hoeveelheden werkgeheugen (DRAM) en opslaggeheugen (NAND Flash) – precies dezelfde typen geheugenchips die ook in smartphones, tablets en laptops worden gebruikt.
Chipfabrikanten richten hun productie steeds meer op de winstgevendere AI-markt. Daardoor ontstaat schaarste voor consumentenelektronica. Het gevolg is dat smartphonefabrikanten aanzienlijk meer moeten betalen voor dezelfde onderdelen dan enkele jaren geleden.
Vooral budgettelefoons onder druk
Voor premium smartphones van €800 of meer vormen hogere componentprijzen meestal geen groot probleem. Fabrikanten beschikken daar over voldoende winstmarge om prijsstijgingen op te vangen. Heel anders ligt dat bij toestellen in het lagere prijssegment. Op smartphones van minder dan ongeveer €100 wordt vaak maar enkele euro's winst gemaakt. Zodra het geheugen fors duurder wordt, verdwijnt die marge vrijwel volledig. Omdia verwacht daarom dat juist dit marktsegment het hardst zal krimpen.
Steeds meer fabrikanten kiezen er daarom voor om hun aandacht te verleggen naar de middenklasse en het hogere segment.
Meer betalen of minder krijgen
Niet iedere fabrikant zal de hogere kosten volledig doorberekenen aan de consument. Er zijn namelijk meerdere manieren om de prijs van een toestel aantrekkelijk te houden. Zo kunnen fabrikanten kiezen voor:
* minder werkgeheugen of opslagcapaciteit;
* een eenvoudiger camerasysteem;
* een minder helder of minder scherp scherm;
* een oudere processor;
* en kleinere accu of goedkopere behuizing.
Voor consumenten lijkt de prijs daardoor misschien nauwelijks veranderd, maar de specificaties kunnen ongemerkt wel minder aantrekkelijk worden.
Ook laptops en pc's worden geraakt
De gevolgen beperken zich niet tot smartphones. Dezelfde geheugenchips worden gebruikt in laptops, desktop-pc's, SSD's en andere consumentenelektronica. Ook daar kunnen stijgende geheugenprijzen uiteindelijk leiden tot hogere verkoopprijzen of soberder uitgevoerde producten.
Dat laat zien hoe groot de invloed van AI inmiddels is geworden op de wereldwijde elektronica-industrie. Investeringen in AI zorgen niet alleen voor nieuwe toepassingen, maar beïnvloeden inmiddels ook de beschikbaarheid en prijs van alledaagse apparaten.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Ben je van plan binnenkort een nieuwe smartphone aan te schaffen? Dan is het verstandig om niet uitsluitend naar de aanschafprijs te kijken.
Een aantal tips:
* vergelijk een nieuw budgetmodel altijd met een afgeprijsd toestel uit de middenklasse van vorig jaar;
* let niet alleen op de camera, maar vooral ook op werkgeheugen, opslagcapaciteit en de processor;
* controleer hoe lang de fabrikant beveiligingsupdates en Android-updates blijft leveren;
* wees kritisch op aanbiedingen die "te mooi lijken om waar te zijn". Een lage prijs kan betekenen dat er flink is bespaard op belangrijke onderdelen.
aak biedt een iets duurder toestel uiteindelijk een veel langere levensduur en een betere gebruikerservaring.
Standpunt van HCC
AI brengt veel nieuwe mogelijkheden met zich mee, maar laat ook zien hoe sterk technologische ontwikkelingen met elkaar verweven zijn. De enorme vraag naar hardware voor AI heeft inmiddels directe gevolgen voor consumenten die simpelweg een betaalbare smartphone willen kopen.
Voor HCC-leden is het daarom belangrijk om zich niet uitsluitend te laten leiden door de laagste prijs. Kijk vooral naar de totale kwaliteit, de ondersteuning met software-updates en de verwachte levensduur van een toestel. Een weloverwogen keuze voorkomt teleurstellingen én zorgt ervoor dat een smartphone jarenlang veilig en prettig blijft werken.
