De geschiedenis van de televisie deel 5 en slot: Van zender tot streamingdienst

De overgang van de beeldbuis naar platte schermen was een zichtbare revolutie. Het televisietoestel dat eerst een groot meubelstuk was, veranderde in een dun scherm dat aan de muur kon hangen. Maar de grootste verandering voltrok zich misschien wel onzichtbaar. Achter het scherm veranderde namelijk minstens zoveel. De televisie werd digitaal. Analoge signalen maakten plaats voor bits en bytes, kabels werden datanetwerken en de televisie werd verbonden met dezelfde digitale wereld als computers en smartphones. De moderne televisie is daardoor niet langer alleen een apparaat om naar programma’s van omroepen te kijken. Het is een computer die toevallig ook beelden kan weergeven.

61 - De geschiedenis van de televisie deel 4: De stille revolutie achter de televisie

Gedurende bijna een eeuw bepaalde een techniek het uiterlijk van de televisie: de beeldbuis. Van de eerste elektronische televisies uit de jaren dertig tot de laatste grote CRT-toestellen uit het begin van de eenentwintigste eeuw werkte vrijwel iedere televisie volgens hetzelfde principe. Een elektronenbundel tekende razendsnel beelden op een met fosfor bedekt glazen scherm. Maar de beeldbuis had ook duidelijke beperkingen.

60 - De geschiedenis van de televisie deel 3: De geboorte van de televisiestandaarden

Aan het einde van de jaren veertig was de elektronische televisie technisch volwassen geworden. De beeldbuis werkte betrouwbaar, omroepen konden een programma uitzenden en steeds meer huishoudens schaften een televisietoestel aan. Toch was de techniek nog verre van af. Er moesten nog tal van keuzes worden gemaakt. Hoeveel beeldlijnen moest een televisie gebruiken? Hoe vaak moest het beeld worden ververst? En hoe kon kleurentelevisie worden ingevoerd zonder dat miljoenen zwart-wittoestellen direct waardeloos zouden worden? Op die vragen kwamen verschillende landen tot verschillende antwoorden. Dat leidde tot drie televisiestandaarden die decennialang de wereld zouden verdelen: NTSC, PAL en SECAM.

59 - De geschiedenis van de televisie deel 2: Het wonder van de beeldbuis

Toen de mechanische televisie eenmaal had plaatsgemaakt voor volledig elektronische systemen, begon de echte doorbraak van de televisie. Ingenieurs hoefden niet langer rekening te houden met ronddraaiende schijven, tandwielen en motoren. Voortaan werd het beeld opgebouwd door iets dat onzichtbaar was voor het menselijk oog: een bundel elektronen.

58 - De geschiedenis van de televisie deel 1: Van draaiende schijven tot elektronenstralen

Wie vandaag een moderne televisie aanzet, ziet een haarscherp 4K- of zelfs 8K-beeld, streamt moeiteloos films via internet en bedient alles met een afstandsbediening of zelfs een stemcommando. Een televisie is allang niet meer alleen een apparaat om naar uitzendingen te kijken.

57 - De geschiedenis van de webbrowser deel 4 - De browser die de computer overnam

Er schuilt een zekere ironie in de geschiedenis van de webbrowser. Jarenlang vochten softwarebedrijven een verbeten strijd om marktaandeel, ontwikkelden zij hun eigen technieken en probeerden zij gebruikers zoveel mogelijk aan zich te binden. Netscape wilde de standaard worden voor internet, Microsoft zag de browser als een verlengstuk van Windows en Google bouwde een razendsnel alternatief dat het web nog centraler moest stellen in het dagelijks computergebruik. Iedereen leek een andere koers te varen.

56 - De geschiedenis van de webbrowser deel 3 - Van browser naar platform

Toen Internet Explorer rond de eeuwwisseling een marktaandeel van meer dan negentig procent bereikte, leek de browseroorlog definitief beslist. Vrijwel iedere nieuwe computer werd met Microsofts browser geleverd en veel gebruikers zagen geen enkele reden om nog naar alternatieven te zoeken. Voor webontwikkelaars was de situatie dubbel. Enerzijds hoefden zij nog maar met een dominante browser rekening te houden, anderzijds betekende diezelfde dominantie dat de ontwikkeling van het web vrijwel volledig afhankelijk werd van de keuzes van een bedrijf.

55 - De geschiedenis van de webbrowser deel 2 - De oorlog om het web

Toen Netscape Navigator halverwege de jaren negentig in razend tempo de standaardbrowser voor internet werd, leek de toekomst al vast te liggen. Vrijwel iedere nieuwe internetgebruiker installeerde het programma, computertijdschriften stonden vol tips en trucs en softwareontwikkelaars bouwden hun websites in de overtuiging dat toch bijna iedereen dezelfde browser gebruikte. Netscape was meer dan een succesvol programma; het was uitgegroeid tot het gezicht van het jonge World Wide Web.

54 - De geschiedenis van de webbrowser deel 1 - Het venster waardoor de wereld onze computer binnenkwam

Je gebruikt allemaal wel een programma waar je nauwelijks nog over nadenkt. Je start ze automatisch op, gebruikt ze tientallen keren per dag en sluit ze pas af wanneer de computer uitgaat. Voor veel mensen is de webbrowser op die manier een vanzelfsprekend hulpmiddel geworden. We lezen er het nieuws mee, regelen onze bankzaken, luisteren muziek, kijken films, schrijven documenten en werken zelfs complete werkdagen in een omgeving die zich volledig binnen een venster afspeelt. Het is bijna niet meer voor te stellen dat een browser ooit slechts een klein programmaatje was waarmee een handvol wetenschappers documenten uitwisselde.

53 - De geschiedenis van computeropslag: van cassettebandjes en floppy's tot cloudservers

Wie in de jaren tachtig een computer had, herinnert het zich waarschijnlijk nog feilloos. Je zette de computer aan, stopte een cassettebandje in een cassetterecorder en typte een commando als LOAD of CLOAD. Vervolgens begon het wachten. Uit de luidspreker klonken schelle pieptonen en ratelende geluiden terwijl de computer probeerde gegevens van het bandje te lezen. Soms duurde dat meerdere minuten. En soms ging het helemaal mis. Dan verscheen er na lang wachten een foutmelding en kon alles opnieuw beginnen.