42 - De geschiedenis van telecommunicatie in Nederland: van morse tot mobiel

De laatste vijftig jaar zijn er enorm veel ontwikkelingen geweest op computergebied. Ik ga je aan de hand van een serie artikelen meenemen door die periode vol ontwikkelingen, vreemde uitvindingen, verdwenen merken en nog veel meer. Op 10 maart 2026 was het precies 150 jaar geleden dat het eerste telefoongesprek werd gevoerd. Sindsdien zijn de ontwikkelingen snel gegaan. Laten we daarom eens kijken wat er op het gebied van telefonie in die 150 jaar is gebeurd. Vandaag in deel 42 de geschiedenis van telecommunicatie in Nederland: van morse tot mobiel.

41 - De geschiedenis van de Commodore 64: van klassieker tot nieuwe belofte

Toen in januari 1982 de Commodore 64 zijn werelddebuut maakte op de Consumer Electronics Show in Las Vegas, kon niemand bevroeden dat deze compacte, ogenschijnlijk simpele homecomputer zou uitgroeien tot een technologisch en cultureel fenomeen, ook in Nederland. Maar precies dat gebeurde. Met wereldwijd tussen de 12,5 en 17 miljoen verkochte exemplaren geldt de C64 nog altijd als de bestverkochte homecomputer aller tijden.

40 - De geschiedenis van de weerstand: van weerstand tot MEMS-sensoren

De weerstand is misschien wel het meest nederige onderdeel in de elektronica. Een cilindertje met kleurcoderingen, kostprijs een paar cent en al sinds de beginjaren van de radio vrijwel onveranderd. Maar achter dat eenvoudige component schuilt een natuurkundig principe dat de wereld heeft veranderd: het feit dat materialen van elektrische weerstand veranderen wanneer je ze belast, buigt, rekt of verwarmt.

39 - De geschiedenis van de afstandsbediening: van kabelkastje tot slimme zender

We zappen gedachteloos tussen tv-zenders, openen de garagedeur al rijdend en bedienen verlichting of muziek zonder op te staan. De afstandsbediening is zo vanzelfsprekend geworden dat we zelden stilstaan bij de vraag hoe bijzonder het eigenlijk is dat een klein kastje op tafel apparaten elders in huis aanstuurt.

38 - De geschiedenis van de diode: van stroomklepje tot lichtrevolutie

Als je ’s avonds het licht aandoet en ziet hoe helder en zuinig ledverlichting is, sta je waarschijnlijk niet stil bij de weg die deze technologie heeft afgelegd. Toch behoort de led tot de meest invloedrijke technologische ontwikkelingen van de 20ste en 21ste eeuw. Wat begon als een simpel idee – een elektrisch component dat stroom in één richting laat lopen – is uitgegroeid tot een alomtegenwoordige lichtbron in woningen, elektronische apparaten, verkeerslichten, auto’s en miljoenen andere toepassingen. In dit artikel nemen we je mee van de eerste ontdekking van elektrische diodes tot de moderne ledverlichting zoals we die vandaag kennen.

37 - De geschiedenis van GPS: van koude oorlog tot Google Maps

We vinden het doodnormaal: een smartphone die binnen enkele seconden je exacte locatie toont, een navigatiesysteem dat je moeiteloos door een onbekende stad leidt of een hardloophorloge dat tot op de meter nauwkeurig je route vastlegt. Toch is deze vanzelfsprekendheid het resultaat van decennia aan politieke belangen, militaire innovaties en ingenieurs die het uiterste vroegen van wetenschap en techniek. Het verhaal van GPS begint met de geopolitieke spanningen van de Koude Oorlog.

36 - De geschiedenis van AI in consumentenproducten: van slimme stofzuiger tot sprekende assistent

Wie het nieuws volgt, zou bijna denken dat kunstmatige intelligentie pas in 2022 is uitgevonden: het jaar waarin ChatGPT plotseling de huiskamer veroverde. Voor velen was dat het moment waarop AI “tastbaar” werd: een computer die met je praat, teksten schrijft en zelfs grapjes begrijpt. Maar de waarheid is dat kunstmatige intelligentie al decennialang in ons dagelijks leven aanwezig is, vaak onopvallend en stilletjes. Van spraakgestuurde telefoons tot lerende camera’s en robotstofzuigers: de geschiedenis van AI in consumentenproducten laat zien dat de revolutie al veel eerder begon.

35 - De geschiedenis van de Atanasoff-Berry Computer: de vergeten vonk van de digitale revolutie

Lang werd gezegd dat de ENIAC uit 1945 de eerste automatische elektronische digitale computer was. Pas in 1973 besliste een Amerikaanse rechter dat het ontwerp was afgeleid van dat van een zekere Dr. John Vincent Atanasoff. Hij bedacht zijn machine in 1937 en deze werd in 1942 succesvol getest. De Atanasoff-Berry Computer was geen beroemde machine, maar introduceerde wel het kernidee van elektronisch, binair rekenen met geheugen.

34 - De geschiedenis van Windows: van MS-DOS tot Windows 11 en de evolutie van de moderne pc

Toen de personal computer in de jaren tachtig doorbrak, veranderde de manier waarop mensen werkten, dachten en communiceerden fundamenteel. De IBM-pc, die in 1981 werd geïntroduceerd, werd al snel de standaard voor zakelijke computersystemen. Hij draaide op MS-DOS, het tekstgebaseerde besturingssysteem dat Microsoft in licentie leverde en dat het decennialange fundament zou vormen onder de groei van het bedrijf. MS-DOS was krachtig maar streng, een omgeving waarin elke interactie met het systeem afhankelijk was van exact getypte commando’s. Voor veel gebruikers betekende dat een drempel die slechts met kennis, oefening en discipline kon worden overwonnen. Net als ik zullen veel HCC’ers zich die tijd herinneren.

33 - De geschiedenis van printers: van mechanische monsters tot draadloze wonderen

De geschiedenis van de computerprinter is een reis door innovatie, gebruiksgemak en verdwijnende merken. Maar in een steeds digitalere wereld rijst de vraag: hebben we printers nog wel écht nodig? De oorsprong van de printertechnologie gaat terug tot de vroege 19e eeuw, toen Charles Babbage in 1837 een mechanische printer ontwierp als onderdeel van zijn Difference Engine. Dit ambitieuze ontwerp werd pas veel later werkelijkheid toen, in 1953, Remington Rand de eerste hogesnelheidsprinter ontwikkelde voor de UNIVAC-computer. Vier jaar later introduceerde IBM de eerste dot-matrixprinter, een robuust apparaat dat karakters op papier sloeg via kleine naaldjes en een inktlint.