In navolging van Denemarken hebben vier Nederlandse Kamerleden vragen gesteld aan het kabinet over de aanpak van deepfakes. Zij stellen voor om mensen auteursrecht te geven op hun eigen gezicht en stem: een maatregel die volgens hen noodzakelijk is om burgers beter te beschermen tegen misbruik met kunstmatig gegenereerde beelden en audio.
De Kamerleden Van der Werf (D66), Six Dijkstra (NSC), Kathmann (GroenLinks–PvdA) en Michon-Derkzen (VVD) richten zich in hun schriftelijke vragen tot de staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken en van Justitie en Veiligheid. Aanleiding is een recent bericht, waar burgers in de toekomst auteursrecht krijgen op hun uiterlijk en stemgeluid. Met dit recht kunnen zij ongewenste deepfakes – bijvoorbeeld pornografisch materiaal waarin hun gezicht is geplakt – eenvoudiger laten verwijderen of techbedrijven aansprakelijk stellen.
De vier partijen wijzen op de groeiende problemen met deepfakes en verwijzen daarbij naar de stichting Stop Online Shaming. Die stichting signaleert dat politie, justitie en de Autoriteit Persoonsgegevens te weinig capaciteit en prioriteit hebben om daders effectief aan te pakken. Volgens de Kamerleden is het bovendien zorgelijk dat grote techbedrijven vaak weigeren mee te werken wanneer slachtoffers proberen hun beelden offline te halen.
De Kamerleden vragen het kabinet of het de zorgen van de stichting deelt en welke stappen worden gezet om te zorgen dat techbedrijven hun verantwoordelijkheid nemen. Ook willen zij weten welke juridische mogelijkheden er in Nederland zijn om deepfakes aan te pakken, en of bestaande auteursrechten daarvoor toereikend zijn.
In hun vragen stellen zij expliciet de suggestie om het Deense voorbeeld te volgen: uitbreiding van het auteursrecht met een persoonlijk copyright op uiterlijk en stem, waarmee slachtoffers meer grip krijgen op het verspreiden van misbruikende content. Tegelijk willen zij dat platforms verplicht worden om zulke content actief te verwijderen, op straffe van aansprakelijkheid.
Met deze vragen dringt zich een bredere discussie op over de reikwijdte van het auteursrecht, en over de rol van de overheid en technologiebedrijven in het beschermen van burgers tegen digitale schendingen van hun identiteit. Het is nog onduidelijk hoe het kabinet op de voorstellen zal reageren.
