Windows 11 vierde op 5 oktober zijn vijfde verjaardag. Sinds de introductie in 2021 is er veel veranderd, maar lang niet iedere Windows-gebruiker is enthousiast meegegaan. Windows 10 is nog altijd opvallend populair, terwijl Microsoft juist probeert Windows 11 aantrekkelijker en minder zwaar te maken. Tijd voor een tussenbalans.
Windows 11 verscheen op 5 oktober 2021 als opvolger van Windows 10. Microsoft presenteerde het besturingssysteem destijds als een belangrijke vernieuwing, met een moderner uiterlijk, een centraal geplaatst startmenu, betere mogelijkheden om vensters te rangschikken en strengere beveiligingseisen.
Vijf jaar later is Windows 11 onmiskenbaar de belangrijkste Windows-versie geworden. Toch verloopt de overgang aanzienlijk minder vanzelfsprekend dan Microsoft waarschijnlijk had gehoopt.
Windows 10 wil maar niet verdwijnen
Een van de opvallendste zaken is dat Windows 10 nog altijd door miljoenen mensen wordt gebruikt. Volgens cijfers van Statcounter draaide in augustus 2026 in Nederland nog ruim 26 procent van de pc's op Windows 10. In België was dat bijna 21 procent en wereldwijd zelfs ruim 30 procent.
Dat is opmerkelijk voor een besturingssysteem waarvan de reguliere ondersteuning al is beëindigd. Microsoft heeft de mogelijkheid om beveiligingsupdates voor Windows 10 te ontvangen inmiddels echter verlengd. Consumenten kunnen via het Extended Security Updates-programma beveiligingsupdates blijven krijgen tot oktober 2027.
Voor gebruikers die nog niet willen of kunnen overstappen, levert dat extra tijd op.
Niet iedere computer mag naar Windows 11
Een belangrijke reden voor het hardnekkige gebruik van Windows 10 zijn de systeemeisen van Windows 11. Microsoft stelde bij de introductie strengere eisen aan onder meer de processor en beveiligingsvoorzieningen zoals TPM 2.0.
Het gevolg is dat behoorlijk wat computers die technisch nog uitstekend functioneren officieel niet geschikt zijn voor Windows 11. Voor gebruikers betekent overstappen daardoor soms niet alleen een nieuw besturingssysteem, maar ook de aanschaf van een andere computer.
Juist onder HCC-leden zal dat herkenbaar zijn. Een pc die voor internetten, e-mailen, fotobewerking of administratieve werkzaamheden nog prima voldoet, hoeft technisch gezien immers helemaal niet versleten te zijn.
Meer Microsoft in Windows
Windows 11 veranderde in vijf jaar bovendien van karakter. Microsoft heeft zijn eigen diensten steeds verder in het besturingssysteem geïntegreerd. Denk aan OneDrive, Microsoft 365 en tegenwoordig vooral Copilot en andere AI-functies.
Ook de verplichting om bij de installatie steeds vaker een Microsoft-account te gebruiken, kan niet bij iedereen op enthousiasme rekenen. Microsoft heeft verschillende mogelijkheden om die verplichting te omzeilen in de loop der tijd beperkt.
Daarmee speelt een bredere discussie: is Windows vooral een besturingssysteem dat de gebruiker dient, of wordt het steeds meer een platform waarmee Microsoft zijn eigen online diensten en abonnementen onder de aandacht brengt?
AI overal – maar is dat wat gebruikers willen?
Vooral kunstmatige intelligentie kreeg de afgelopen jaren een prominente plaats. Copilot verscheen niet alleen in Windows zelf, maar ook in bekende programma's zoals Paint en Kladblok.
Dat past natuurlijk bij de enorme aandacht voor AI, maar de vraag is of iedere Windows-gebruiker daarop zit te wachten. Veel gebruikers vragen vooral om een snel, betrouwbaar en overzichtelijk besturingssysteem.
Microsoft lijkt die boodschap inmiddels zelf ook te hebben opgepikt. Het bedrijf werkt aan het terugdringen van sommige integraties en aan verbeteringen van onder meer de taakbalk en het rechtermuisklikmenu.
En dan zijn er de updates
Een ander terugkerend discussiepunt zijn de vele Windows-updates. Die zijn uiteraard noodzakelijk voor de veiligheid, maar brengen soms ook nieuwe problemen met zich mee.
De omvang van de maandelijkse reparatierondes is indrukwekkend. In juli werden alleen al voor Windows 416 fouten opgelost. Tijdens Patch Tuesday in september ging het zelfs om 723 Windows-fixes.
Voor gebruikers is het daarom belangrijk Windows Update niet zomaar uit te schakelen. Zeker beveiligingsupdates moeten tijdig worden geïnstalleerd.
Windows 11 blijft waarschijnlijk nog wel even
Waar vroeger na enkele jaren alweer een compleet nieuwe Windows-versie verscheen, lijkt Microsoft met Windows 11 een andere koers te varen. Het besturingssysteem wordt voortdurend aangepast en uitgebreid.
Microsoft werkt bovendien aan een lager geheugengebruik, waardoor Windows 11 beter zou moeten functioneren op computers met 8 GB werkgeheugen. Dat kan belangrijk worden nu nieuwe hardware relatief duur blijft.
Tegelijkertijd neemt de concurrentie toe. Linux wordt toegankelijker, Apple blijft met macOS een belangrijk alternatief bieden en ook andere op Linux of Android gebaseerde systemen proberen een plaats op de computermarkt te veroveren.
Vijf kaarsjes, maar nog geen groot feest
Na vijf jaar is Windows 11 dus moeilijk een mislukking te noemen. Het systeem draait inmiddels op het merendeel van de Windows-computers en is voor nieuwe pc's de vanzelfsprekende standaard geworden.
Maar een onverdeeld succesverhaal is het evenmin. De strenge hardware-eisen, de sterke koppeling aan Microsoft-diensten, de nadruk op AI en de soms problematische updates hebben voor kritiek gezorgd. Dat zoveel mensen nog altijd Windows 10 gebruiken, zegt daarbij genoeg.
Misschien is de vijfde verjaardag daarom vooral een goed moment voor Microsoft om naar zijn gebruikers te luisteren. Die willen uiteindelijk vooral een Windows dat veilig, snel, overzichtelijk en betrouwbaar is – en waarbij zij zelf zoveel mogelijk bepalen welke functies en diensten ze gebruiken.
Gebruik jij inmiddels Windows 11, of houd je voorlopig liever vast aan Windows 10? Laat het ons weten.
