Powerbanks zijn voor veel reizigers bijna onmisbaar. Toch gelden er in vliegtuigen steeds strengere regels voor. Een brandende powerbank zorgde onlangs zelfs voor de terugkeer van een KLM-vlucht naar Schiphol. Maar waarom is zo'n powerbank gevaarlijker dan de accu in je laptop of smartphone?
Litium-ionbatterij
Het probleem zit niet zozeer in het woord powerbank, maar in de lithium-ionbatterij die erin zit. Diezelfde techniek vinden we ook in smartphones, tablets en laptops. Lithium-ionaccu's kunnen veel energie opslaan in een relatief klein formaat. Dat is handig, maar brengt ook een risico met zich mee.
Wanneer een accu beschadigd raakt, kortsluiting maakt, wordt overladen of te heet wordt, kan een zogenoemde thermal runaway ontstaan. Daarbij loopt de temperatuur in een accucel snel op en kan een kettingreactie volgen. De batterij kan vervolgens gaan roken, branden of hete en schadelijke gassen uitstoten. EASA
Brandende powerbank aan boord
Dat dit niet alleen een theoretisch risico is, bleek onlangs op een KLM-vlucht van Amsterdam naar Curaçao. Een powerbank vloog tijdens de vlucht in brand. Het cabinepersoneel kreeg de brand onder controle, maar het toestel keerde na enkele uren vliegen toch terug naar Schiphol. NOS
Het verklaart waarom luchtvaartmaatschappijen voorzichtig zijn met powerbanks. Bij KLM mogen ze bijvoorbeeld niet in de ruimbagage en ook niet in het bagagevak boven de stoelen. Ze moeten tijdens de vlucht bij de passagier blijven. Bovendien mogen ze aan boord niet worden gebruikt of opgeladen. KLM staat maximaal twee powerbanks toe; voor de capaciteit gelden eveneens beperkingen. KLM
De precieze regels kunnen per luchtvaartmaatschappij verschillen. Controleer ze daarom voor vertrek.
Maar in een laptop zit toch óók een accu?
Inderdaad. Een laptop, smartphone of tablet bevat eveneens een lithium-ionaccu en kan in principe dus ook oververhit raken of in brand vliegen.
Er is echter een belangrijk verschil. Bij een laptop of telefoon is de batterij ingebouwd in een compleet apparaat, met elektronica die onder andere het laden en ontladen regelt. Een powerbank wordt voor de luchtvaart daarentegen als een reservebatterij beschouwd. De functie van het apparaat is immers juist het opslaan van energie waarmee andere apparaten kunnen worden opgeladen. EASA maakt dat onderscheid eveneens. EASA
Dat betekent overigens niet dat laptops ongevaarlijk zijn. Ook daarvoor gelden regels. EASA adviseert draagbare elektronica met lithiumbatterijen in de handbagage mee te nemen, zodat bij rook, hitte of brand snel kan worden ingegrepen. EASA
Waarom liever in de cabine?
Het belangrijkste argument is eigenlijk heel praktisch: zichtbaarheid. Begint een powerbank in een tas onder je stoel plotseling te roken of wordt hij ongewoon heet, dan kan een passagier dat snel merken en het cabinepersoneel waarschuwen. In het vrachtruim is een beginnend probleem veel moeilijker bereikbaar.
Let daarom ook zelf op. Een opgezwollen, beschadigde of opvallend warme powerbank hoort niet mee op reis. EASA waarschuwt expliciet tegen het meenemen van beschadigde of teruggeroepen lithiumbatterijen. EASA
Even controleren voordat je vertrekt
Ga je vliegen? Kijk dan niet alleen naar je paspoort en boardingpass, maar ook even naar je powerbank. Controleer of de capaciteit in Wh (wattuur) erop staat, of de behuizing onbeschadigd is en wat jouw luchtvaartmaatschappij toestaat.
En stop hem vooral niet gedachteloos in de koffer die bij de incheckbalie het ruim in gaat. Bij een powerbank geldt tijdens een vliegreis juist: houd hem in de cabine en binnen bereik.
