Een draagbare computer met een ingebouwde printer, een toetsenbord en een eigen scherm. Tegenwoordig klinkt dat misschien niet bijzonder, maar in 1982 was het ronduit revolutionair. De Epson HX-20 wordt algemeen beschouwd als de eerste echte draagbare computer in laptopvorm. En wie hem nu terugziet, kan nauwelijks geloven hoeveel techniek er in zo'n klein apparaat paste.
Een computer die gewoon meegenomen kon worden
Begin jaren tachtig waren computers meestal grote apparaten die een vaste plek op een bureau nodig hadden. Een computer meenemen naar een vergadering, op reis of naar een klant was bepaald niet vanzelfsprekend. De Japanse fabrikant Epson bracht daar verandering in met de HX-20. Het apparaat werd in 1981 aangekondigd en kwam in 1982 op de markt. Met een gewicht van ongeveer 1,6 kilogram en afmetingen die vergelijkbaar waren met een vel A4-papier, was het een opvallend compacte computer.
Bovendien werkte de HX-20 op een ingebouwde oplaadbare accu. Je had dus niet voortdurend een stopcontact nodig. Dat was destijds een bijzonder aantrekkelijke eigenschap.
Een piepklein scherm, maar wel een printer!
Wie tegenwoordig gewend is aan grote beeldschermen, zal even moeten glimlachen bij het scherm van de HX-20. Het ingebouwde lcd-scherm kon slechts vier regels van twintig tekens weergeven. Toch was dat voldoende om programma's te schrijven, gegevens in te voeren en eenvoudige berekeningen uit te voeren.
Nog opmerkelijker was de ingebouwde miniprinter. Daarmee kon je direct resultaten, berekeningen en korte teksten op een smalle papierrol afdrukken. Een externe printer was dus helemaal niet nodig.
Ook beschikte de computer over een ingebouwde microcassetterecorder voor het opslaan van programma's en gegevens. Alles zat keurig in één compacte behuizing.
Twee processors en maximaal 32 KB geheugen
Onder de motorkap bevonden zich twee Hitachi 6301-processors. Dat waren 8-bits processors die samen de verschillende taken van de computer verzorgden. De HX-20 werd doorgaans geleverd met 16 KB werkgeheugen, uitbreidbaar tot 32 KB. Ter vergelijking: een moderne smartphone beschikt over miljoenen keren zoveel werkgeheugen. Toch konden gebruikers met die bescheiden hoeveelheid geheugen al verrassend veel doen.
De computer ondersteunde onder meer BASIC, waarmee gebruikers zelf programma's konden schrijven. Voor veel computerliefhebbers was dat minstens zo interessant als het gebruik van bestaande software. Hij was wel veel zwaarder dan onze huidige laptops, namelijk 1,7 kilo!
De voorloper van onze moderne laptops
De Epson HX-20 zag er heel anders uit dan de laptops die we tegenwoordig kennen. Hij had geen kleurenscherm, geen muis, geen internetverbinding en uiteraard geen touchscreen. Maar de belangrijkste gedachte achter de moderne laptop was al aanwezig: een complete computer die je eenvoudig kon meenemen en zonder externe apparatuur kon gebruiken.
Daarmee was de HX-20 een belangrijke stap in de ontwikkeling van mobiel computergebruik.
Overigens verschenen in dezelfde periode ook andere draagbare computers, zoals de Osborne 1 uit 1981. Die was echter aanzienlijk groter en zwaarder en moest op het lichtnet worden aangesloten. Juist de combinatie van compactheid, een ingebouwd scherm en accuvoeding maakte de Epson bijzonder.
Herinneringen aan de begintijd van HCC
Voor veel HCC-leden zal de Epson HX-20 herinneringen oproepen aan een periode waarin computers nog volop werden ontdekt en iedere nieuwe ontwikkeling bijzonder was. In die jaren was het heel normaal om zelf programma's te typen, urenlang te experimenteren met BASIC en enthousiast te worden van een paar kilobyte extra geheugen.
De HX-20 laat prachtig zien hoe snel de computertechniek zich heeft ontwikkeld. Wat in 1982 een technisch wonder was, lijkt nu bijna speelgoed. Toch herkennen we in dit apparaat al duidelijk de basis van de draagbare computers die we dagelijks gebruiken.
En misschien is dat wel het mooiste aan deze bijzondere Epson: hij bewijst dat een revolutionair idee niet altijd een groot scherm of een krachtige processor nodig heeft.
Heb jij ook een bijzondere herinnering aan deze mooie Epson, laat het ons weten via dit formulier
