Bij cybercrime denken veel mensen nog altijd vooral aan phishingmails, bankhelpdeskfraude, gehackte accounts of ransomware. Dat zijn belangrijke en veelvoorkomende vormen van digitale criminaliteit waar HCC regelmatig aandacht aan besteedt. Maar cybercrime heeft ook een andere kant. Een kant die vaak minder zichtbaar is, maar die grote impact heeft op vrouwen en meisjes.
Naar aanleiding van een reactie van een vrouwelijk HCC-lid wil HCC nadrukkelijk stilstaan bij deze vormen van digitale criminaliteit en online misbruik. Want technologie is niet neutraal wanneer deze wordt ingezet om mensen te controleren, te intimideren, af te persen of te misbruiken.
Digitale controle binnen relaties
Een voorbeeld dat steeds vaker voorkomt, is het gebruik van technologie door controlerende of gewelddadige partners. Smartphones, slimme apparaten en trackers kunnen worden misbruikt om iemand voortdurend te volgen. Soms gaat het om verborgen apps op telefoons, maar ook om kleine bluetooth-trackers of gps-apparaten die ongemerkt worden verstopt in auto’s, tassen of zelfs kinderspeelgoed. Internationaal waarschuwen hulporganisaties en politie al langer voor deze ontwikkeling. Technologie die oorspronkelijk bedoeld is om spullen terug te vinden of gezinnen te helpen, kan in verkeerde handen veranderen in een middel voor stalking en controle.
Veel slachtoffers ontdekken pas laat dat zij digitaal gevolgd worden. Dat maakt deze vorm van misbruik extra ingrijpend. Juist omdat technologie tegenwoordig overal aanwezig is, kan het gevoel ontstaan dat iemand nergens meer echt veilig of privé is.
Sextortion en online afpersing
Ook sextortion is een groeiend probleem. Daarbij worden slachtoffers onder druk gezet met intieme beelden of gesprekken. Criminelen dreigen bijvoorbeeld foto’s of video’s openbaar te maken tenzij er geld wordt betaald of nieuwe beelden worden gestuurd. Slachtoffers zijn vaak jongeren, maar ook volwassenen kunnen hiermee te maken krijgen. De psychologische impact is vaak enorm. Schaamte, angst en sociale druk zorgen ervoor dat slachtoffers soms lange tijd zwijgen. Daarnaast worden online platforms steeds vaker gebruikt voor manipulatie, grooming en seksuele uitbuiting. Dat gebeurt niet alleen via obscure websites, maar ook via sociale media, chatapps en online games.
Live misbruik en internationale criminaliteit
Een van de meest schokkende ontwikkelingen is de groei van live online kindermisbruik. Daarbij worden kinderen in kwetsbare situaties, vaak in arme landen, live misbruikt voor betalende kijkers elders in de wereld. Internationale opsporingsdiensten proberen dergelijke netwerken steeds actiever aan te pakken, maar het probleem blijft groot. Dit soort criminaliteit laat zien dat cybercrime niet alleen draait om computers en software, maar ook om mensenrechten, veiligheid en menselijke waardigheid.
Internet veiliger maken voor iedereen
De reactie van het HCC-lid raakt ook aan een breder punt. Technologie en ICT worden nog vaak gezien als een “mannenwereld”. Daardoor krijgen bepaalde onderwerpen soms minder aandacht, terwijl ze wel degelijk belangrijk zijn voor een groot deel van de gebruikers. Juist daarom vindt HCC het belangrijk om cybercrime en digitale veiligheid vanuit meerdere perspectieven te blijven belichten. Technologie raakt iedereen. Dat betekent ook dat de risico’s en gevaren voor verschillende groepen zichtbaar moeten zijn.
Digitale veiligheid gaat namelijk niet alleen over virussen en wachtwoorden, maar ook over sociale veiligheid, privacy, controle en persoonlijke vrijheid.
Wat kun je zelf doen?
Hoewel niet alle risico’s volledig te voorkomen zijn, zijn er wel maatregelen die kunnen helpen. Controleer regelmatig welke apps toegang hebben tot locatiegegevens, bluetooth en microfoonfuncties. Wees alert op onbekende apparaten die gekoppeld zijn aan je telefoon of account. Gebruik sterke wachtwoorden en schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in. Daarnaast is het belangrijk om signalen serieus te nemen. Een plotseling snel leeglopende batterij, onbekende meldingen of vreemde bluetooth-verbindingen kunnen soms wijzen op ongewenste tracking of spyware. Misschien nog wel belangrijker: slachtoffers moeten weten dat zij er niet alleen voor staan. Politie, hulporganisaties en gespecialiseerde instanties besteden steeds meer aandacht aan digitale vormen van stalking, intimidatie en misbruik.
Hoewel niet alle risico’s volledig te voorkomen zijn, zijn er wel maatregelen die kunnen helpen. Controleer regelmatig welke apps toegang hebben tot locatiegegevens, bluetooth en microfoonfuncties. Wees alert op onbekende apparaten die gekoppeld zijn aan je telefoon of account. Gebruik sterke wachtwoorden en schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in.
Daarnaast is het belangrijk om signalen serieus te nemen. Een plotseling snel leeglopende batterij, onbekende meldingen of vreemde bluetooth-verbindingen kunnen soms wijzen op ongewenste tracking of spyware. Misschien nog wel belangrijker: slachtoffers moeten weten dat zij er niet alleen voor staan. Politie, hulporganisaties en gespecialiseerde instanties besteden steeds meer aandacht aan digitale vormen van stalking, intimidatie en misbruik.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC is dit onderwerp belangrijk omdat digitale technologie steeds dieper verweven raakt met het dagelijks leven. De voordelen daarvan zijn groot, maar dezelfde technologie kan ook worden misbruikt. Daarom blijft HCC aandacht besteden aan digitale veiligheid in de breedste zin van het woord. Niet alleen aan technische dreigingen zoals hacks en malware, maar ook aan de maatschappelijke en menselijke kant van technologie.
Wat wil HCC hiermee doen?
HCC wil de komende periode nadrukkelijk meer aandacht besteden aan de menselijke en maatschappelijke kant van digitale veiligheid. Dat betekent dat niet alleen technische onderwerpen zoals malware, phishing en hackers aan bod zullen komen, maar ook thema’s zoals online intimidatie, stalking via technologie, sextortion, privacy binnen relaties en digitale veiligheid voor kwetsbare groepen. Binnen HCC wordt gekeken hoe deze onderwerpen beter kunnen terugkomen in artikelen, lezingen, workshops en bijeenkomsten. Daarbij wil HCC nadrukkelijk aandacht besteden aan praktische uitleg: hoe herken je digitale controle, hoe beveilig je apparaten, welke signalen kunnen wijzen op misbruik en waar kunnen slachtoffers terecht voor hulp.
Daarnaast wil HCC blijven benadrukken dat technologie toegankelijk en veilig moet zijn voor iedereen. Door ook deze onderwerpen bespreekbaar te maken, hoopt HCC dat meer mensen zich herkennen in de wereld van digitale technologie en zich bewust worden van zowel de mogelijkheden als de risico’s ervan.
Juist omdat technologie steeds dieper verweven raakt met het dagelijks leven, vindt HCC het belangrijk dat digitale veiligheid breder bekeken wordt dan alleen de technische kant. De oproep van dit HCC-lid laat zien dat daar binnen de vereniging behoefte aan bestaat en HCC neemt die signalen serieus.
De oproep van dit HCC-lid onderstreept dat digitale veiligheid voor iedereen relevant is en dat verschillende ervaringen en perspectieven daarbij aandacht verdienen. Juist door die bredere blik blijft technologie begrijpelijk, herkenbaar en relevant voor alle gebruikers.
(foto gegenereerd met behulp van artificiële intelligentie)
