Wie naar de ontwikkeling van technologie sinds de jaren zestig kijkt, ziet vooral hoe snel vernieuwingen elkaar zijn gaan opvolgen. Waar televisie, luchtvaart en de transistor ooit symbool stonden voor technologische vooruitgang, zijn het tegenwoordig kunstmatige intelligentie en wellicht straks quantumcomputers die onze blik op de toekomst bepalen.
De bijgaande tijdlijn geeft een aardig beeld van die ontwikkeling. Daarbij moet wel een kanttekening worden gemaakt: de genoemde jaartallen zijn soms vereenvoudigd en geven eerder aan wanneer een technologie doorbrak dan wanneer deze daadwerkelijk werd uitgevonden.
Van televisie naar personal computer
In de jaren zestig waren televisie en commerciële luchtvaart inmiddels bezig aan hun grote opmars. Tegelijkertijd veranderde de transistor de elektronica fundamenteel. Apparaten konden kleiner, betrouwbaarder en uiteindelijk ook veel goedkoper worden.
In de jaren zeventig kwam technologie steeds dichter bij de individuele gebruiker. De personal computer was daarvan misschien wel het belangrijkste voorbeeld. Computers waren niet langer uitsluitend enorme apparaten voor universiteiten, overheden en grote ondernemingen. Langzaam ontstond het idee van een computer die gewoon thuis op een bureau kon staan.
Ook de videorecorder hoort bij die periode. Voor het eerst konden consumenten zelf bepalen wanneer zij televisieprogramma's bekeken. Achteraf gezien een vroege stap naar het kijken 'op verzoek' dat we tegenwoordig heel normaal vinden.
Internet verandert alles
Vanaf de jaren tachtig en negentig versnelde de ontwikkeling. Mobiele telefoons en cd-spelers werden populair en digitale fotografie begon aan haar opmars. Maar de werkelijk grote verandering kwam door internet.
E-mail bestond al veel eerder, maar werd in de jaren negentig voor een groot publiek bereikbaar. Het World Wide Web maakte internet vervolgens veel toegankelijker. In enkele jaren veranderde de computer van een grotendeels zelfstandig apparaat in een toegangspoort tot informatie en communicatie over de hele wereld.
Daarna volgden wifi, sociale media en cloudcomputing. De smartphone bracht veel van deze ontwikkelingen uiteindelijk samen in één apparaat. Telefoon, camera, navigatiesysteem, computer, agenda en internetverbinding verdwenen in onze broekzak.
De volgende revolutie: AI
Sinds de jaren 2010 kwamen daar tablets, wearables, drones, elektrische auto's en 5G bij. Toch lijkt kunstmatige intelligentie momenteel de technologie met de grootste invloed. AI zelf is bepaald niet nieuw, maar met de snelle opkomst van generatieve AI vanaf 2022 werd kunstmatige intelligentie plotseling voor vrijwel iedereen direct bruikbaar.
Teksten schrijven, afbeeldingen maken, programmeren, vertalen, zoeken en grote hoeveelheden informatie analyseren: toepassingen waarvoor vroeger gespecialiseerde software of kennis nodig was, zijn nu met een eenvoudige opdracht toegankelijk.
De tijdlijn eindigt bij quantumcomputing. Of dat werkelijk dé technologie van de komende jaren wordt, moet nog blijken. Quantumcomputers bestaan al, maar brede praktische toepassing staat nog aan het begin.
Wat vooral opvalt, is dat vrijwel iedere technologische revolutie voortbouwt op eerdere uitvindingen. Zonder transistor geen personal computer, zonder computer geen internet zoals wij dat kennen en zonder enorme rekenkracht en wereldwijde digitale infrastructuur geen moderne AI.
En juist daarin herkennen we veel van de geschiedenis van HCC: technologie verandert voortdurend, maar de behoefte om te begrijpen wat ermee kan – én hoe je haar verstandig gebruikt – blijft.
