Wie binnenkort een nieuwe laptop, smartphone of computer wil kopen, moet rekening houden met hogere prijzen. Wereldwijd ontstaat een steeds groter tekort aan geheugenchips, mede veroorzaakt door de explosieve groei van kunstmatige intelligentie (AI). Volgens deskundigen kan de schaarste tot zeker 2028 aanhouden. Vooral betaalbare computers en smartphones dreigen hierdoor flink duurder te worden.
Kunstmatige intelligentie slokt geheugenchips op
De belangrijkste oorzaak van het tekort is de enorme vraag naar geheugenchips voor AI-datacenters. Grote technologiebedrijven investeren honderden miljarden in infrastructuur voor kunstmatige intelligentie.
Deze datacenters hebben enorme hoeveelheden snel werkgeheugen nodig. Chipfabrikanten zoals Samsung, SK Hynix en Micron richten hun productie daarom steeds meer op de lucratieve markt voor AI en servers.
Dat heeft gevolgen voor gewone consumenten. Er blijft minder productiecapaciteit beschikbaar voor geheugenchips in laptops, smartphones en andere elektronische apparaten.
Het gaat vooral om DRAM, dat wordt gebruikt als werkgeheugen, en NAND-geheugen, dat onder meer in SSD's en smartphones wordt toegepast.
Prijzen stijgen fors
De gevolgen zijn inmiddels merkbaar. Volgens cijfers van het CBS waren computers, laptops en tablets in september 2026 gemiddeld 15,7 procent duurder dan een jaar eerder. Mobiele telefoons stegen in dezelfde periode met 14 procent in prijs.
Onderzoeksbureau Gartner verwacht dat computers in 2026 gemiddeld 17 procent duurder worden en smartphones ongeveer 13 procent. Het gaat daarbij om marktverwachtingen, geen gegarandeerde prijsstijgingen voor ieder afzonderlijk apparaat.
Vooral goedkopere apparaten worden getroffen. Fabrikanten hebben bij budgetmodellen minder ruimte om hogere componentprijzen op te vangen. Daardoor kunnen sommige instapmodellen zelfs helemaal verdwijnen.
Tekort mogelijk tot 2028 of langer
Een snelle oplossing lijkt niet in zicht. Geheugenfabrikant Micron verwacht dat de markt ook in 2027 en 2028 bijzonder krap blijft. Nieuwe chipfabrieken bouwen kost miljarden euro's en neemt jaren in beslag. Bovendien duurt het geruime tijd voordat nieuwe productielijnen volledig operationeel zijn.
Ondertussen blijft de vraag naar AI-capaciteit groeien. Daardoor is het onzeker wanneer de productie van geheugenchips weer voldoende aansluit op de wereldwijde behoefte.
Wat kun je als computergebruiker doen?
Voor consumenten is het verstandig om bewuster met bestaande apparatuur om te gaan. Een laptop die wat trager wordt, hoeft niet direct vervangen te worden. HCC adviseert om eerst te onderzoeken of uitbreiding van het werkgeheugen, vervanging van een traditionele harde schijf door een SSD of een schone installatie van het besturingssysteem uitkomst biedt.
Ook een refurbished computer of smartphone kan een aantrekkelijk alternatief zijn. Let daarbij wel op de technische staat, beschikbare beveiligingsupdates en garantie.
Wie toch nieuwe apparatuur nodig heeft, doet er verstandig aan prijzen en specificaties zorgvuldig te vergelijken. Een duurder apparaat beschikt namelijk niet automatisch over meer werkgeheugen of opslagcapaciteit.
Langer gebruiken, maar wel veilig
Het chiptekort maakt duidelijk hoe afhankelijk de wereldwijde elektronicamarkt inmiddels is van de ontwikkeling van AI. Voor HCC is dit opnieuw een reden om aandacht te besteden aan het langer verantwoord gebruiken van computers en smartphones. Reparatie, onderhoud en waar mogelijk uitbreiding kunnen veel geld besparen.
Daarbij blijft digitale veiligheid essentieel. Apparaten die geen beveiligingsupdates meer ontvangen, kunnen risico's opleveren. Voor oudere computers kan een actueel Linux-besturingssysteem soms een uitstekend alternatief zijn.
De belangrijkste boodschap: vervang je computer of smartphone niet automatisch omdat er een nieuwer model beschikbaar is. Goed onderhoud en een verstandige upgrade kunnen ervoor zorgen dat bestaande apparatuur nog jarenlang meegaat.
