Linux is in Nederland bezig aan een opvallende opmars. Het opensourcebesturingssysteem, dat jarenlang vooral het domein leek van enthousiaste computergebruikers, ontwikkelaars en systeembeheerders, ontwikkelt zich steeds nadrukkelijker tot een alternatief voor een veel bredere groep pc-gebruikers.
Volgens de nieuwste cijfers van StatCounter heeft Linux inmiddels ruim 12 procent van de Nederlandse desktopmarkt in handen. In augustus 2026 kwam Linux volgens StatCounter uit op 12,62 procent. Daarmee is voor het eerst overtuigend de grens van 10 procent gepasseerd. Windows blijft met 59,18 procent met afstand het meest gebruikte desktopbesturingssysteem in Nederland.
Snelle groei in enkele maanden
Vooral de snelheid waarmee Linux de afgelopen maanden terrein heeft gewonnen, valt op. Volgens de cijfers bedroeg het Nederlandse Linux-aandeel in mei nog 6,97 procent. In juni steeg dat naar 8,27 procent en in juli naar ongeveer 9,5 procent. In augustus is daar opnieuw een flinke stap bovenop gekomen. De meest recente StatCounter-cijfers komen uit op 12,62 procent. Dat betekent dat Linux volgens deze meting in enkele maanden tijd bijna een verdubbeling van zijn marktaandeel heeft laten zien.
De Nederlandse desktopmarkt zag er in augustus 2026 volgens StatCounter als volgt uit:
- Windows: 59,18%
- OS X: 20,65%
- Linux: 12,62%
- macOS: 6,45%
- Chrome OS: 1,10%
De afzonderlijke vermelding van OS X en macOS heeft te maken met de wijze waarop StatCounter verschillende versies van Apples besturingssysteem classificeert.
Waarom wordt Linux populairder?
Er is waarschijnlijk niet één verklaring voor de groei. Linux is de afgelopen jaren voor gewone computergebruikers aanzienlijk toegankelijker geworden. Distributies zoals Linux Mint, Ubuntu, Fedora en Zorin OS kunnen tegenwoordig zonder veel technische kennis worden geïnstalleerd en gebruikt.
Ook de ondersteuning van hardware is sterk verbeterd. Veel apparatuur werkt direct na installatie en populaire browsers zoals Firefox, Chrome en Edge zijn beschikbaar voor Linux. Voor dagelijkse werkzaamheden zijn bovendien programma's als LibreOffice, Thunderbird, VLC en tal van andere gratis toepassingen beschikbaar.
Daarnaast speelt mee dat steeds meer werkzaamheden tegenwoordig in de browser plaatsvinden. Wie vooral websites bezoekt, e-mail gebruikt, documenten maakt, bankiert, video's bekijkt en clouddiensten gebruikt, is daardoor minder afhankelijk van Windows-programma's.
Ook gaming op Linux heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet, mede dankzij Steam en technieken waarmee steeds meer Windows-games onder Linux kunnen worden uitgevoerd.
HCC en HCC!linux dragen bij aan bekendheid Linux
Ook HCC heeft de afgelopen jaren actief bijgedragen aan het toegankelijker en bekender maken van Linux onder Nederlandse computergebruikers. Binnen de vereniging wordt al lange tijd aandacht besteed aan alternatieve besturingssystemen en aan de mogelijkheden om computers langer en duurzamer te gebruiken. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor HCC!linux. Vrijwilligers binnen deze interessegroep delen hun kennis met andere HCC-leden en belangstellenden en laten in de praktijk zien dat Linux niet alleen iets is voor zeer technisch onderlegde computergebruikers.
Tijdens bijeenkomsten, presentaties, workshops, trainingen en installatiedagen kunnen deelnemers kennismaken met Linux, vragen stellen en hulp krijgen bij installatie en gebruik. Juist die persoonlijke ondersteuning kan belangrijk zijn voor mensen die wel belangstelling hebben voor Linux, maar de overstap zelfstandig nog een te grote stap vinden.
Ook binnen andere onderdelen en regio's van HCC wordt regelmatig aandacht aan Linux besteed. Daarmee bereikt de vereniging een brede groep computergebruikers die misschien niet vanzelf met Linux in aanraking zou komen.
HCC en HCC!linux kunnen uiteraard niet claimen verantwoordelijk te zijn voor de landelijke groei van Linux, maar met voorlichting, praktische ondersteuning, bijeenkomsten en trainingen leveren zij wel degelijk een bijdrage aan de grotere bekendheid en toegankelijkheid van Linux in Nederland.
Dat past bovendien uitstekend bij HCC als vereniging: kennis delen, elkaar helpen en leden in staat stellen zelf een bewuste keuze te maken voor de technologie die het beste bij hen past.
Windows 10 kan extra zetje geven
Een andere mogelijke factor is het einde van de reguliere ondersteuning voor Windows 10 in oktober 2025. Niet iedere computer die uitstekend met Windows 10 overweg kan, voldoet aan de officiële hardware-eisen van Windows 11. Voor bezitters van zo'n computer zijn er verschillende mogelijkheden: een nieuwe pc kopen, Windows 11 via niet-officieel ondersteunde methoden installeren of overstappen op een ander besturingssysteem.
Linux kan dan interessant zijn. Een wat oudere pc die voor Windows 11 niet geschikt wordt bevonden, kan met een relatief lichte Linux-distributie soms nog jarenlang prima functioneren. Dat kan niet alleen geld besparen, maar voorkomt ook dat goed werkende hardware onnodig wordt afgedankt.
Ook op dit terrein spelen HCC en HCC!linux een praktische rol. Tijdens bijeenkomsten en installatiedagen kunnen leden ontdekken of hun bestaande computer geschikt is voor Linux en welke distributie het beste bij hun wensen en apparatuur past.
Cijfers met een kanttekening
De percentages van StatCounter moeten overigens niet worden gezien als een exacte telling van het aantal computers in Nederland. StatCounter baseert zijn statistieken op miljarden pageviews van websites die zijn meettechnologie gebruiken. Aan de hand daarvan wordt onder meer vastgesteld welk besturingssysteem bezoekers gebruiken. Dat levert een enorme hoeveelheid gegevens op, maar het blijft een meting van internetverkeer en geen registratie van alle computers in Nederland.
De percentages zijn daarom vooral interessant om ontwikkelingen en trends te volgen. Dat neemt niet weg dat de stijgende lijn van Linux opvallend is. Zelfs wanneer het werkelijke marktaandeel zou afwijken van de 12,62 procent die StatCounter voor augustus meet, lijkt duidelijk dat Linux op Nederlandse desktops serieuzer begint mee te tellen.
Linux steeds minder een niche
Voor HCC-leden is die ontwikkeling extra interessant. Linux is allang niet meer uitsluitend een besturingssysteem voor programmeurs of mensen die graag vanaf een opdrachtregel werken. Moderne Linux-distributies beschikken over fraaie grafische omgevingen en kunnen voor veel dagelijkse toepassingen een volwaardig alternatief voor Windows zijn. Dat betekent niet dat Linux voor iedereen automatisch de beste keuze is. Wie afhankelijk is van specifieke Windows-programma's, bepaalde randapparatuur of zakelijke toepassingen moet vooraf controleren of die onder Linux werken of dat er goede alternatieven beschikbaar zijn.
Maar voor wie een oudere computer een tweede leven wil geven, minder afhankelijk wil zijn van grote commerciële softwareleveranciers of gewoon eens iets anders wil proberen, is Linux interessanter dan ooit.
En wie de overstap niet alleen wil maken, kan binnen HCC terecht bij andere enthousiaste computergebruikers en bij de vrijwilligers van HCC!linux voor kennis, ervaringen en praktische ondersteuning. Met een marktaandeel van meer dan 10 procent lijkt Linux in Nederland in ieder geval een belangrijke psychologische grens te hebben doorbroken. De komende maanden zullen duidelijk maken of de sterke stijging doorzet.
Eén ding is inmiddels duidelijk: Linux kan op de Nederlandse desktop niet langer als een onbeduidende niche worden afgedaan. En HCC en HCC!linux blijven eraan bijdragen dat steeds meer mensen zelf kunnen ontdekken wat Linux te bieden heeft.
