Een telefoontje van je bank, een waarschuwing voor verdachte betalingen en het dringende verzoek om je bankpas te beveiligen. Het klinkt betrouwbaar, maar kan je duizenden euro's kosten. Met een nieuwe vorm van telefonische bankfraude hebben criminelen in slechts drie weken tijd ongeveer 170 slachtoffers gemaakt en 380.000 euro buitgemaakt. HCC!digitaalveilig waarschuwt voor deze geraffineerde oplichtingstruc.
Het begint met een onschuldig telefoontje
De oplichting begint met een telefoontje waarbij een automatisch ingesproken stem vertelt dat er verdachte activiteiten op je bankrekening zijn ontdekt. Wie deze betalingen niet herkent, wordt gevraagd op het cijfer 1 te drukken.
Vervolgens klinkt er wachtmuziek en krijg je een zogenaamde bankmedewerker aan de lijn. Die vertelt overtuigend dat je bankrekening gevaar loopt en dat je bankpas onmiddellijk moet worden geblokkeerd.
Om dat te regelen, moet je een speciale app op je smartphone installeren. Daarna vraagt de medewerker je bankpas tegen de telefoon te houden. Dat zou nodig zijn om de pas veilig te blokkeren. Maar precies op dat moment gaat het mis.
Zo kunnen criminelen op afstand geld opnemen
De geïnstalleerde app maakt misbruik van NFC-technologie. NFC staat voor Near Field Communication en wordt onder andere gebruikt om contactloos te betalen. Wanneer je de bankpas tegen je smartphone houdt, kan de frauduleuze app gegevens van de chip doorsturen naar een handlanger. Die staat ondertussen bij een geldautomaat klaar om met dezelfde technologie geld op te nemen.
Het slachtoffer heeft de bankpas nog gewoon in handen, maar ziet soms duizenden euro's van de rekening verdwijnen. Opvallend is dat criminelen hiervoor geen fysieke bankpas meer hoeven op te halen. Alles gebeurt op afstand, terwijl het slachtoffer denkt de rekening juist te beveiligen.
Kunstmatige intelligentie maakt oplichting overtuigender
Bij deze fraude gebruikten criminelen ook kunstmatige intelligentie (AI). Daarmee maakten zij tientallen verschillende ingesproken berichten, met uiteenlopende stemmen en scenario's. De combinatie van een professioneel klinkend telefoongesprek, een geloofwaardige waarschuwing en de druk om onmiddellijk te handelen maakt deze oplichting bijzonder gevaarlijk.
En wie denkt dat vooral ouderen slachtoffer worden, vergist zich. Volgens de politie bevinden zich onder de ongeveer 170 slachtoffers ook tientallen twintigers en dertigers.
Politie houdt twee verdachten aan
Het Rotterdamse Team Cybercrime heeft inmiddels twee verdachten aangehouden: een 23-jarige man uit Vaassen en een 25-jarige man uit Ede. Zij worden verdacht van belangrijke rollen binnen het criminele samenwerkingsverband.
De politie heeft bovendien de gebruikte servers offline laten halen. Daarmee is deze specifieke operatie verstoord, maar vergelijkbare oplichtingstrucs kunnen opnieuw opduiken.
HCC!digitaalveilig: zo bescherm je jezelf
HCC adviseert iedereen om bij onverwachte telefoontjes van een zogenaamde bankmedewerker bijzonder alert te zijn:
* Hang direct op wanneer iemand beweert dat je rekening gevaar loopt en je onmiddellijk moet handelen.
* Installeer nooit een app op verzoek van iemand die je onverwacht belt namens je bank.
* Houd je bankpas nooit tegen je telefoon omdat een beller daarom vraagt.
* Geef nooit je pincode, wachtwoorden of inloggegevens door.
* Bel zelf je bank via het officiële telefoonnummer op de website of in de bankapp.
Toch slachtoffer geworden?
Neem onmiddellijk contact op met je bank en laat zo nodig je bankpas of rekening blokkeren. Controleer je transacties en doe aangifte bij de politie. Bewaar eventuele telefoonnummers, berichten en andere informatie die bij het onderzoek kunnen helpen.
Het belangrijkste advies van HCC!digitaalveilig: een echte bank vraagt je nooit telefonisch om een speciale app te installeren en je bankpas tegen je telefoon te houden.
Waarschuw ook familieleden, vrienden en bekenden voor deze nieuwe oplichtingstruc. Hoe meer mensen de werkwijze herkennen, hoe kleiner de kans dat criminelen opnieuw slachtoffers maken.
