De Nederlandse overheid breidt per 1 januari 2027 de reikwijdte van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) uit. Zes extra technologiegebieden worden voortaan aangemerkt als sensitieve technologie, waardoor overnames, fusies en investeringen in deze sectoren kunnen worden getoetst op elk risico voor de nationale veiligheid.
Volgens minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat is de uitbreiding noodzakelijk vanwege de verslechterde internationale veiligheidssituatie. Staten zetten volgens het kabinet economische investeringen steeds vaker in om geopolitieke invloed te vergroten. Ook Nederland heeft te maken met cyberaanvallen, spionage en sabotage.
Met de uitbreiding wil het kabinet voorkomen dat strategische kennis en technologie in handen komen van partijen die een risico vormen voor de nationale veiligheid. Tegelijkertijd benadrukt het kabinet dat Nederland een open economie wil blijven, maar wel scherper toeziet op mogelijke veiligheidsrisico’s.
Zes nieuwe technologiegebieden
Vanaf begin 2027 vallen ook biotechnologie, kunstmatige intelligentie (AI), geavanceerde materialen, nanotechnologie, sensor- en navigatietechnologie en nucleaire technologie voor medisch gebruik onder de Wet Vifo.
Voor biotechnologie gaat het onder meer om toepassingen zoals stamceltechnologie en zaadveredeling. De uitbreiding moet ervoor zorgen dat investeringen in bedrijven die actief zijn op deze gebieden vooraf kunnen worden beoordeeld.
Wet Vifo sinds 2023 van kracht
De Wet Vifo trad in juni 2023 in werking en maakt het mogelijk investeringen, fusies en overnames te toetsen wanneer deze gevolgen kunnen hebben voor de nationale veiligheid. Momenteel geldt de regeling onder meer voor bedrijven die actief zijn in de defensie-industrie, quantumtechnologie, fotonica, halfgeleiders en dual-use technologieën, die zowel civiele als militaire toepassingen kennen.
Daarnaast vindt al toezicht plaats in vitale sectoren zoals energie en digitale infrastructuur.
Bureau beoordeelt risico’s
Het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat onderzoekt of een investering of overname risico’s oplevert voor de nationale veiligheid. Wanneer zulke risico’s worden vastgesteld, kan het bureau voorwaarden verbinden aan een transactie of deze in uitzonderlijke gevallen geheel of gedeeltelijk blokkeren.
De uitkomsten van individuele onderzoeken worden niet openbaar gemaakt vanwege de vertrouwelijke bedrijfsinformatie. Wel publiceert het ministerie jaarlijks cijfers over het aantal onderzochte zaken.
Nog advies Raad van State
Het kabinet heeft het wijzigingsbesluit inmiddels aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Daarna wordt het voorstel voor advies voorgelegd aan de Raad van State. Als de procedure volgens planning verloopt, treedt de uitbreiding van de Wet Vifo op 1 januari 2027 in werking.
