WhatsApp introduceert de komende tijd een belangrijke nieuwe functie: gebruikersnamen. Daardoor wordt het mogelijk om met iemand te chatten zonder eerst een telefoonnummer uit te wisselen. Dat lijkt een flinke verbetering voor de privacy, maar volgens deskundigen brengt de nieuwe mogelijkheid ook nieuwe veiligheidsgevaren met zich mee.
Geen telefoonnummer meer nodig
Tot nu toe was een telefoonnummer altijd de sleutel tot een WhatsApp-account. Wie met iemand wilde chatten, moest elkaars mobiele nummer kennen. Met de nieuwe gebruikersnamen verandert dat. Je kunt voortaan een unieke gebruikersnaam kiezen waarmee anderen je kunnen vinden en een gesprek kunnen starten.
De functie wordt gefaseerd uitgerold. Op veel toestellen is het inmiddels al mogelijk een gebruikersnaam te reserveren, terwijl het daadwerkelijk toevoegen van contacten via een gebruikersnaam later dit jaar beschikbaar komt. Het gebruik van een gebruikersnaam is overigens niet verplicht; je kunt WhatsApp gewoon blijven gebruiken zoals je gewend bent.
Een voordeel voor je privacy
Op het eerste gezicht lijkt deze verandering een grote stap vooruit. Je hoeft je mobiele nummer niet langer met iedereen te delen, bijvoorbeeld wanneer je iets koopt of verkoopt via een marktplaats, deelneemt aan een hobbygroep of contact hebt met mensen die je nog niet goed kent.
Dat betekent dat je persoonlijke telefoonnummer minder snel in handen komt van onbekenden, waardoor je meer controle houdt over je eigen gegevens. Ook andere berichtenapps, zoals Signal, maken al langer gebruik van gebruikersnamen.
Pas op met het koppelen van Meta-accounts
Er is echter een belangrijk aandachtspunt. Bij het instellen van een gebruikersnaam biedt WhatsApp de mogelijkheid om dezelfde naam te gebruiken als op Facebook of Instagram. Dat lijkt handig, maar privacyorganisaties adviseren om hier voorzichtig mee te zijn.
Door je accounts met elkaar te koppelen geef je moederbedrijf Meta toestemming om meer gegevens tussen de verschillende platforms met elkaar te combineren. Het gaat daarbij niet om de inhoud van je berichten, maar wel om andere informatie, zoals gebruiksgegevens en locatiegegevens. Daarmee kan Meta een nog uitgebreider profiel van gebruikers opbouwen.
Nieuwe kansen voor oplichters
Ook cybercriminelen zullen de nieuwe functie waarschijnlijk snel ontdekken. WhatsApp-fraude, waarbij oplichters zich voordoen als een familielid of bekende die dringend geld nodig heeft, bestaat al jaren.
Met gebruikersnamen wordt het eenvoudiger om geloofwaardige namen te kiezen die sterk lijken op die van bestaande personen. Daardoor kan het voor slachtoffers lastiger worden om direct te zien of een bericht echt afkomstig is van de persoon die zij denken.
HCC adviseert daarom om altijd alert te blijven. Maak nooit zomaar geld over na een WhatsApp-bericht, klik niet op verdachte links en controleer bij twijfel via een ander communicatiekanaal of je daadwerkelijk met de juiste persoon spreekt.
Gebruik een gebruikersnaamcode
WhatsApp biedt gelukkig een extra beveiligingsmogelijkheid. Je kunt instellen dat nieuwe contacten niet alleen je gebruikersnaam moeten kennen, maar ook een speciale gebruikersnaamcode. Zonder deze code kunnen onbekenden geen gesprek met je beginnen.
Deze extra beveiliging staat niet standaard ingeschakeld. Je moet deze zelf activeren via: Instellingen → Account → Gebruikersnaam → Neem contact op met mij via mijn gebruikersnaam
Kies vervolgens voor 'Mensen die mijn code kennen' in plaats van 'Iedereen'. Daarmee verklein je de kans dat onbekenden of oplichters je zomaar kunnen benaderen.
Standpunt van HCC
HCC ziet de introductie van gebruikersnamen als een positieve ontwikkeling voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Minder vaak je telefoonnummer hoeven delen is zonder twijfel een voordeel.
Tegelijkertijd geldt ook hier dat nieuwe technologie nieuwe risico’s met zich meebrengt. Kies daarom bij voorkeur een eigen, unieke gebruikersnaam, koppel deze niet onnodig aan Facebook of Instagram en schakel waar mogelijk aanvullende beveiligingsopties in. Blijf bovendien kritisch op onverwachte berichten, ook wanneer deze afkomstig lijken te zijn van iemand die je kent.
Privacy begint niet alleen met nieuwe functies, maar vooral met het bewust en veilig gebruiken ervan.
