Wie regelmatig ChatGPT of Claude gebruikt, laat daarbij ongemerkt veel persoonlijke informatie achter. Proton heeft daarom AI Paper Trail uitgebracht, een gratis hulpmiddel waarmee gebruikers kunnen bekijken welk beeld deze AI-diensten van hen hebben opgebouwd.
Een gesprek met een AI-assistent lijkt op het eerste gezicht vaak onschuldig. Wie ChatGPT of Claude echter weken of maanden gebruikt, kan in die gesprekken steeds meer persoonlijke informatie prijsgeven. Denk aan werk, interesses, relaties, gewoonten, aankopen en persoonlijke zorgen. Proton wil met AI Paper Trail zichtbaar maken hoeveel informatie daaruit kan worden afgeleid.
Persoonlijk profiel
AI Paper Trail werkt met een export van de gespreksgeschiedenis van ChatGPT of Claude. De gebruiker uploadt dit bestand vervolgens naar de dienst, waarna een persoonlijk rapport wordt samengesteld. Op dit moment ondersteunt de tool alleen deze twee AI-platforms; Proton zegt ondersteuning voor meer diensten te willen toevoegen.
Het rapport bevat onder meer een zogenoemde AI Exposure Score. Die score is gebaseerd op het aantal persoonlijke gegevens dat uit de gesprekken kan worden gehaald en hoe veelzeggend die informatie is. Daarnaast geeft Proton een beeld van wat de AI over de gebruiker kan weten. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om werk, relaties, gewoonten en identiteit.
Ook krijgen gebruikers een Privacy Type, een label dat iets zegt over hun manier van omgaan met privacy. Een ander onderdeel is My Data Value, waarin Proton probeert uit te drukken wat de verzamelde persoonlijke informatie in commerciële termen waard zou kunnen zijn.
Volgens Proton kunnen meerdere ogenschijnlijk losse gesprekken samen een behoorlijk gedetailleerd profiel opleveren. Zelfs wanneer een gebruiker bepaalde informatie nooit rechtstreeks heeft verteld, kunnen patronen in verschillende gesprekken bijvoorbeeld iets zeggen over interesses, voorkeuren, dagelijkse routines of persoonlijke omstandigheden.
Geen opslag
Omdat gebruikers voor de analyse hun volledige export met gesprekken uploaden, is de privacy van de tool zelf een belangrijk aandachtspunt. Proton zegt dat de aangeleverde gegevens na de analyse worden verwijderd en niet op de servers van Lumo worden opgeslagen. Ook zou alleen de gebruiker het gegenereerde rapport kunnen bekijken.
Proton gebruikt AI Paper Trail bovendien om zijn eigen AI-assistent Lumo onder de aandacht te brengen. Het bedrijf positioneert Lumo als een privacyvriendelijk alternatief voor AI-diensten van grote technologiebedrijven. Volgens Proton houdt Lumo geen logboeken van gesprekken bij, worden gesprekken beschermd met zero-access-encryptie en worden gesprekken niet gebruikt om AI-modellen te trainen.
Dat maakt AI Paper Trail niet alleen een privacyhulpmiddel, maar ook onderdeel van de concurrentiestrijd op de AI-markt. Proton probeert gebruikers bewust te maken van de hoeveelheid persoonlijke informatie die zij aan AI-diensten toevertrouwen en presenteert Lumo vervolgens als een alternatief waarbij privacy centraal staat.
Bewustwording
De belangrijkste waarde van AI Paper Trail zit daarmee niet zozeer in de precieze score, maar in het zichtbaar maken van een probleem dat voor veel gebruikers moeilijk te overzien is. Een zoekopdracht of losse vraag lijkt misschien niet belangrijk, maar een lange geschiedenis van gesprekken kan uiteindelijk veel over iemand vertellen.
Voor gebruikers is dat een goede reden om kritisch te kijken naar wat zij met een AI-assistent delen. Persoonlijke documenten, financiële informatie, wachtwoorden en andere gevoelige gegevens horen in principe niet zomaar in een chat met een AI-dienst thuis. Ook bij ogenschijnlijk onschuldige vragen is het verstandig om rekening te houden met de informatie die uit een combinatie van gesprekken kan worden afgeleid.
AI Paper Trail is gratis te gebruiken en kan worden ingezet met geëxporteerde gesprekken uit ChatGPT en Claude.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden is AI Paper Trail vooral interessant als bewustwordingstool. Wie al langere tijd ChatGPT of Claude gebruikt, kan hiermee een indruk krijgen hoeveel persoonlijke informatie in eerdere gesprekken aanwezig is. Dat kan aanleiding zijn om oude gesprekken op te ruimen, de privacy-instellingen van AI-diensten opnieuw te bekijken en voortaan terughoudender te zijn met het delen van persoonlijke gegevens.
Daarbij is het goed om te beseffen dat een AI-assistent niet alleen informatie verwerkt die je letterlijk invoert. Uit een reeks gesprekken kunnen ook verbanden en patronen worden afgeleid. Juist daarom is het verstandig om bij het gebruik van AI dezelfde voorzichtigheid te betrachten als bij andere online diensten.
Standpunt van HCC
HCC vindt het belangrijk dat gebruikers zelf de controle houden over hun persoonlijke gegevens. AI biedt veel mogelijkheden, maar gemak mag niet betekenen dat gebruikers zonder nadenken steeds meer persoonlijke informatie prijsgeven. Transparantie over wat met die gegevens gebeurt, is daarom essentieel.
AI Paper Trail is een interessant initiatief omdat het een abstract privacyprobleem concreet maakt. Tegelijkertijd moeten gebruikers zich realiseren dat de analyse afkomstig is van Proton, een bedrijf dat zelf een AI-dienst aanbiedt. De uitkomsten zijn daarom vooral bedoeld als bewustwording en niet als onafhankelijk bewijs van wat ChatGPT of Claude daadwerkelijk intern over een gebruiker opslaat. Uiteindelijk blijft de beste bescherming om zorgvuldig te bepalen welke informatie je überhaupt met een AI-assistent deelt.
