Online criminaliteit groeit razendsnel en raakt steeds meer Nederlanders. Oplichting, identiteitsfraude, phishing, bankhelpdeskfraude en digitale bedreigingen zorgen jaarlijks voor enorme schade. Volgens Stan Duijf, landelijk portefeuillehouder cybercrime van de Nationale Politie, moet de aanpak van online criminaliteit daarom fundamenteel veranderen. In een interview met het AD stelt hij dat cybercrimebestrijding de komende jaren een dagelijkse taak moet worden van iedere politieagent.
Volgens Duijf kan online criminaliteit niet langer uitsluitend worden aangepakt door kleine gespecialiseerde teams. “De bestrijding van online criminaliteit is gewoon politiewerk”, zegt hij. “Het moet de komende jaren voor alle 60.000 agenten dagelijks onderdeel worden van hun werk.”
De impact van cybercriminaliteit is groot. Alleen online fraude veroorzaakte in 2023 al ongeveer 100 miljoen euro schade bij slachtoffers. Onderzoek van het ministerie van Economische Zaken schat de totale jaarlijkse schade van cyberincidenten in Nederland zelfs op ongeveer 10 miljard euro. Naast financiële gevolgen kampen slachtoffers vaak met gevoelens van schaamte, stress en wantrouwen.
Daarom investeert de politie steeds meer in digitale kennis en vaardigheden. Nieuwe agenten krijgen tijdens hun opleiding inmiddels les in het herkennen van cybercriminaliteit, het opnemen van aangiften van internetfraude en het veiligstellen van digitale sporen. Tegelijkertijd blijven gespecialiseerde cyberteams belangrijk voor complexe internationale onderzoeken naar georganiseerde cybercriminelen.
Ook samenwerking speelt een grote rol. De Nederlandse politie werkt volgens Duijf nauw samen met buitenlandse politiediensten, onder meer in Duitsland, Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten. Cybercriminelen opereren immers vaak internationaal en maken op grote schaal slachtoffers.
Een belangrijk probleem blijft volgens de politie dat aangiften van online oplichting nu nog te vaak afzonderlijk worden bekeken. Hierdoor blijven verbanden tussen zaken soms onzichtbaar. De politie wil daarom meer inzetten op centrale analyses, patroonherkenning en het bundelen van meldingen. In Brabant is daar al succesvol mee geëxperimenteerd, waarbij tientallen zaken aan elkaar konden worden gekoppeld.
Duijf benadrukt daarom dat het doen van aangifte essentieel blijft, ook wanneer de kans klein lijkt dat een individuele zaak direct wordt opgelost. Juist door grote hoeveelheden meldingen te combineren kunnen patronen zichtbaar worden en kunnen daders beter worden opgespoord.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden onderstreept deze ontwikkeling opnieuw hoe belangrijk digitale weerbaarheid is geworden. Cybercriminaliteit beperkt zich allang niet meer tot grote bedrijven of overheden, maar raakt ook gewone consumenten, senioren, hobbyisten en vrijwilligersorganisaties.
Basismaatregelen blijven daarom belangrijk:
- gebruik sterke en unieke wachtwoorden;
- schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in;
- wees voorzichtig met links in e-mails en berichten;
- controleer altijd wie contact opneemt namens een bank of organisatie;
- houd computers, smartphones en software up-to-date;
- en meld verdachte situaties altijd bij de politie.
Daarnaast blijkt opnieuw dat iedere aangifte waardevol kan zijn. Ook wanneer de schade beperkt lijkt of een zaak ingewikkeld oogt, helpt informatie de politie om patronen te herkennen en grotere fraudezaken in kaart te brengen.
De omslag die de politie nu wil maken laat zien dat online veiligheid steeds meer een vast onderdeel wordt van het dagelijkse politiewerk — en daarmee ook van het dagelijks leven van vrijwel iedere Nederlander.
(afbeelding gegenereerd met behulp van artificiële intelligentie)
