Je nieuwe AI-browser oogt slim, snel en behulpzaam. Hij vat websites samen, helpt bij zoeken en kan zelfs taken voor je uitvoeren. Maar ondertussen kijkt hij mogelijk veel intensiever mee dan je denkt. AI en browsers zijn inmiddels onlosmakelijk met elkaar verbonden, en juist die combinatie roept serieuze vragen op over privacy, controle en veiligheid.
Nieuwe AI-browsers en extensies zoals Atlas van OpenAI, Comet van Perplexity en Neon van Opera, maar ook browserassistenten rond ChatGPT, beloven je online leven eenvoudiger te maken. Handig, zeker. Maar die slimme functies hebben een keerzijde: ze verzamelen vaak veel meer gegevens dan gebruikers beseffen.
Waarom een AI-browser anders is dan een gewone browser
Wat veel mensen niet doorhebben, is dat een AI-browser fundamenteel anders werkt dan een traditionele browser. Waar je bij een gewone browser vooral zelf bepaalt wat je deelt, analyseert een AI-browser continu mee. Terwijl je websites bezoekt, leest of zoekt, kijkt de AI als het ware over je schouder mee.
Tekst, afbeeldingen en context van webpagina’s worden automatisch geanalyseerd en gekoppeld aan eerdere zoekopdrachten en interacties. Dat gebeurt meestal op de achtergrond, zonder dat je daar expliciet toestemming voor geeft. In tegenstelling tot een losse chatbot, waarbij je bewust invoer doet, verzamelt een AI-browser informatie passief. In theorie kan alles wat je bezoekt worden meegenomen.
Veel AI-browserextensies werken bovendien als een schil om grote AI-modellen heen. Ze injecteren scripts in webpagina’s en sturen gegevens door naar externe servers. Dat maakt de technologie krachtig, maar ook kwetsbaar vanuit privacy-oogpunt.
Wat onderzoek aan het licht bracht
In augustus 2025 presenteerden onderzoekers hun bevindingen op het USENIX Security Symposium. Zij onderzochten populaire AI-browserextensies in alledaagse situaties, zoals het lezen van nieuws of het invullen van formulieren. De resultaten waren zorgwekkend.
Verschillende extensies bleken gevoelige gegevens vast te leggen, waaronder medische informatie, bankgegevens en zelfs burgerservicenummers. Sommige tools deden dat zelfs in de privémodus van de browser, terwijl gebruikers daar juist extra bescherming verwachten. Ook bleek dat data vaak niet lokaal bleef, maar werd doorgestuurd naar eigen servers en externe analysetools. Daarmee verdwijnt het idee van anoniem browsen grotendeels.
Niet elke browser scoorde even slecht. Sommige kwamen relatief beter uit de test, maar ook daar werden nog steeds paginatitels en locaties geanalyseerd. Volledig privé was het nergens.
De rest van dit artikel is alleen beschikbaar voor HCC-leden.
Ben je HCC-lid? Om het gehele artikel te lezen dien je ingelogd te zijn. Je kunt inloggen door je HCC-gebruikersnaam en wachtwoord in te vullen in de daarvoor bestemde velden aan de rechterkant van deze pagina.
Nog geen HCC-lid? Word nu lid en kies je welkomstgeschenk!
