Het Openbaar Ministerie (OM) heeft de rechtbank gevraagd om het faillissement uit te spreken van het Rotterdamse cryptoplatform Knaken. Daarmee komt de toekomst van het bedrijf verder onder druk te staan en blijft voor tienduizenden klanten onduidelijk of en wanneer zij weer over hun cryptovaluta of tegoeden kunnen beschikken.
Knaken was jarenlang een bekende Nederlandse aanbieder van cryptodiensten. Gebruikers konden via het platform euro's omzetten in cryptovaluta zoals bitcoin en ether, deze bewaren en ermee handelen. Begin juni werd de dienstverlening echter plotseling stopgezet. Sindsdien zijn de website en app niet meer toegankelijk en kunnen klanten niet meer inloggen op hun account.
Nieuwe Europese regels
De problemen hangen samen met de invoering van de Europese MiCAR-regelgeving (Markets in Crypto-Assets Regulation). Sinds deze regelgeving van kracht is, moeten cryptobedrijven beschikken over een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) om hun diensten te mogen aanbieden.
Knaken heeft die vergunning niet gekregen en moest daarom zijn activiteiten beëindigen. Het bedrijf liet eerder weten te onderzoeken hoe de afwikkeling richting klanten vorm zou kunnen krijgen, maar concrete oplossingen bleven uit.
Waarom vraagt het OM een faillissement aan?
Volgens het Openbaar Ministerie gebeurt dit "in het openbaar belang". Het OM maakt zich zorgen over de manier waarop de afwikkeling richting klanten verloopt. Zo zouden uitbetalingen zijn gestopt, terwijl naar schatting ongeveer 30.000 klanten nog tegoeden bij het platform hebben staan.
Wanneer de rechtbank het faillissement uitspreekt, wordt een curator aangesteld. Die zal onderzoeken welke bezittingen nog aanwezig zijn en of klanten (een deel van) hun tegoeden kunnen terugkrijgen.
Daarnaast onderzoekt de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) of er mogelijk strafbare feiten zijn gepleegd. Bij doorzoekingen zijn laptops, telefoons en andere gegevensdragers in beslag genomen. Ook is beslag gelegd op vermogensbestanddelen van het bedrijf. Op dit moment zijn er geen aanhoudingen verricht.
Geen garantie op teruggave
Voor klanten is de situatie onzeker. Anders dan bij spaargeld op een Nederlandse bank geldt voor cryptovaluta geen depositogarantie. Of gebruikers hun volledige tegoed terugzien, hangt af van de uitkomst van het faillissement en van de bezittingen die de curator uiteindelijk kan veiligstellen.
Dat onderstreept nogmaals dat beleggen in cryptovaluta niet alleen koersrisico's kent, maar ook risico's die samenhangen met het handelsplatform waarop de cryptovaluta worden bewaard.
Ook bekend als voetbalsponsor
Knaken verwierf de afgelopen jaren landelijke bekendheid als sponsor van verschillende eredivisieclubs, waaronder Ajax, Feyenoord en Sparta Rotterdam. De samenwerkingen kwamen echter al eerder onder druk te staan. Volgens de meest recente jaarrekening verkeerde het bedrijf financieel in een kwetsbare positie.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Deze zaak laat zien dat niet alleen de waarde van cryptovaluta sterk kan schommelen, maar dat ook de keuze van een handelsplatform grote gevolgen kan hebben. Controleer daarom altijd of een cryptodienstverlener beschikt over de vereiste Europese vergunning en bedenk dat tegoeden op een cryptoplatform niet dezelfde wettelijke bescherming genieten als spaargeld bij een bank.
HCC adviseert leden bovendien om zich vooraf goed te verdiepen in de risico's van cryptobeleggen. Wie besluit in cryptovaluta te investeren, doet er verstandig aan uitsluitend bedragen te gebruiken die men kan missen en niet volledig afhankelijk te zijn van één handelsplatform voor het bewaren van digitale bezittingen.
Standpunt van HCC
De ontwikkelingen rond Knaken laten volgens HCC zien dat de cryptomarkt nog altijd aanzienlijke risico's kent, ook wanneer een aanbieder zich jarenlang als betrouwbare Nederlandse partij heeft gepresenteerd. Niet alleen de koers van cryptovaluta kan sterk schommelen, ook de continuïteit van een handelsplatform is geen vanzelfsprekendheid.
HCC pleit daarom voor heldere Europese regelgeving, streng toezicht en maximale transparantie van aanbieders van cryptodiensten. De invoering van de MiCAR-regelgeving is een belangrijke stap vooruit, omdat consumenten hierdoor beter kunnen zien welke aanbieders aan de wettelijke eisen voldoen. Tegelijkertijd blijft regelgeving geen garantie dat een onderneming financieel gezond blijft.
HCC adviseert leden daarom om vooraf altijd te controleren of een cryptoplatform beschikt over de vereiste vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of een andere bevoegde Europese toezichthouder. Daarnaast is het verstandig om niet al het vermogen bij één platform onder te brengen en alleen te beleggen met geld dat men daadwerkelijk kan missen.
Voor wie cryptovaluta voor langere tijd wil bewaren, kan een eigen hardware wallet bovendien een veiliger alternatief zijn dan het permanent laten staan van digitale bezittingen op een handelsplatform. Daarmee verkleint u de afhankelijkheid van de financiële gezondheid en de technische beveiliging van één aanbieder.
De situatie rond Knaken onderstreept volgens HCC opnieuw dat verantwoord omgaan met digitale financiën begint met kennis. Daarom blijft HCC haar leden informeren over de kansen én de risico's van cryptovaluta, digitale veiligheid en nieuwe Europese wet- en regelgeving.
