Per 1 oktober 2025 is de boete voor reizen zonder geldig vervoersbewijs verhoogd van 50 naar 70 euro. Tegelijkertijd lanceert de NS een datagedreven strategie: door middel van kunstmatige intelligentie voorspelt de vervoerder in welke treinen de kans op zwartrijders groot is, om zo handhavers effectiever in te zetten.
Waar voorheen controles vooral op onderbuikgevoel werden uitgevoerd, ontvangt het Veiligheid & Service-personeel nu via een app meldingen op basis van modellen die kijken naar treintype, tijdstip, historische patronen en stationbezetting. Hierdoor kunnen controles gericht plaatsvinden op momenten en in treinen met een verhoogd risico op fraude. Door deze slimme inzet van AI wil NS de pakkans vergroten en het reizen zonder kaartje ontmoedigen.
De combinatie van hogere boetes en geavanceerde technologie valt samen met een sterke toename in het aantal boetes: van ruim 180.000 in 2022 tot naar schatting zo’n 400.000 dit jaar. NS noemt de AI-gestuurde controle een middel om ‘grijs rijden’ — reizigers die gokken op geen controle — tegen te gaan en het openbaar vervoer eerlijker te maken.
