In de nasleep van hevige kritiek op WeTransfer heeft het Nederlandse initiatief Sendox zich gepresenteerd als een opensource-alternatief voor veilige en transparante bestandsoverdracht.
De lancering van Sendox in juli 2025 komt op een moment van diep wantrouwen jegens grote techdiensten, nadat WeTransfer eerder dit jaar in opspraak kwam wegens omstreden gebruiksvoorwaarden die volgens critici de deur openden voor commerciële exploitatie en AI-training op gebruikersbestanden.
Sendox wordt ontwikkeld door het Nederlandse collectief The New Digital en is nu beschikbaar als publieke bèta. Het platform stelt zich nadrukkelijk op als privacyvriendelijk, ethisch en transparant. De volledige broncode is publiek toegankelijk en gebruikers hoeven geen rechten op hun geüploade bestanden af te staan. Alle overdrachten zijn standaard end-to-end versleuteld en worden verwerkt via Europese infrastructuur, buiten het bereik van Amerikaanse surveillancewetgeving zoals de Cloud Act. Daarmee profileert Sendox zich als een veilig en ethisch alternatief voor creatieve makers, journalisten en andere professionals die afhankelijk zijn van digitale bestandsoverdracht, maar hun data niet willen prijsgeven aan commerciële doeleinden.
De aanleiding voor het ontstaan van Sendox ligt bij de storm van kritiek die WeTransfer over zich heen kreeg in juni 2025. In een nieuwe versie van de gebruiksvoorwaarden stelde WeTransfer (een van origine Nederlands bedrijf dat in 2024 verkocht werd aan het Italiaanse Bending Spoons) dat het bedrijf met ingang van 8 augustus 2025 een “wereldwijde, eeuwigdurende, royaltyvrije, overdraagbare en sublicentieerbare” licentie kreeg op alle bestanden die gebruikers uploaden. Die rechten zouden onder meer worden ingezet voor “het ontwikkelen, verbeteren en commercialiseren van de dienst”, inclusief het trainen van kunstmatige intelligentie voor onder meer inhoudsmoderatie. Hoewel het platform later benadrukte dat het nooit bestanden heeft gebruikt voor AI-training en dat dit ook niet de bedoeling was, leidde de ruime en juridische formulering tot onrust en massale kritiek, vooral vanuit de creatieve sector.
De backlash liet niet lang op zich wachten. Vakmedia, privacyjuristen en digitale burgerrechtenorganisaties wezen op de risico’s van dergelijke voorwaarden, zeker in combinatie met vertrouwelijke bestanden, NDA’s of auteursrechtelijk beschermde werken. De kritiek op sociale media zwol aan, met oproepen om alternatieve diensten te zoeken. Uiteindelijk verwijderde WeTransfer de controversiële clausule, maar het vertrouwen bij veel gebruikers bleek blijvend beschadigd.
Het is precies in dat klimaat dat Sendox naar voren treedt. Anders dan WeTransfer, dat zijn platform aanbiedt als commercieel product met gratis en betaalde accounts, stelt Sendox gebruikers centraal en kiest het radicaal voor openheid. Niet alleen is de broncode openbaar en controleerbaar, ook het datagebruik wordt tot een minimum beperkt. Bestanden worden tijdelijk opgeslagen, onversleuteld lezen is niet mogelijk en er worden geen trackingmethoden of gedragsanalyses toegepast.
Sendox staat niet alleen in zijn kritiek op big tech. Andere opensource-alternatieven zoals FileSender en Blindsend kennen al langer een trouwe aanhang in specifieke niches. FileSender is vooral populair binnen universiteiten en onderzoeksinstellingen, waar het via netwerken als SURF wordt gebruikt om grote bestanden te delen met hoge betrouwbaarheid. Blindsend, dat vanuit Tsjechië wordt ontwikkeld, richt zich op volledige ‘zero knowledge’-versleuteling waarbij de server geen toegang heeft tot de inhoud van de bestanden. Beide diensten zijn opensource en stellen gebruikers in staat om zelf controle te houden over hun gegevens. Toch zijn ze minder toegankelijk voor het brede publiek, omdat ze vaak zelf gehost moeten worden of gekoppeld zijn aan specifieke netwerken.
Sendox probeert juist dat gat te dichten: het wil het gebruiksgemak van een dienst als WeTransfer combineren met de ethiek en transparantie van opensource software. Gebruikers kunnen op de publieke bèta transfers uitvoeren zonder technische kennis, terwijl organisaties of overheden ook hun eigen, private versies van het platform kunnen opzetten. Volgens de makers is het doel om bestandsoverdracht weer terug te brengen tot wat het hoort te zijn: een neutraal, veilig transportmiddel, zonder verborgen verdienmodellen of datavisie.
Hoewel Sendox zich nog in de testfase bevindt, lijkt de timing niet toevallig. In een tijdperk waarin vertrouwen in technologie steeds vaker onder druk staat en waarin AI-ontwikkeling en datagebruik voor veel gebruikers aan transparantie ontbreekt, is er een groeiende behoefte aan diensten die privacy niet als bijkomstigheid behandelen, maar als uitgangspunt. Het succes van Sendox zal afhangen van de vraag of het voldoende gebruikers weet aan te trekken die niet alleen privacy belangrijk vinden, maar ook bereid zijn hun digitale gewoontes aan te passen. Wat nu al vaststaat: het landschap voor bestandsoverdracht is definitief veranderd.
