Iedereen kent het: ongewenste e-mail die je inbox vult met reclame, dubieuze aanbiedingen of ronduit misleidende berichten. We noemen het al jaren spam. Maar waar komt dat woord eigenlijk vandaan? Het antwoord ligt verrassend genoeg niet in de IT-wereld, maar in de Britse humor van de jaren zeventig.
Van ingeblikt vlees naar wereldberoemd begrip
Het woord “spam” bestond al lang voordat het een digitale betekenis kreeg. In 1937 bracht het Amerikaanse bedrijf Hormel Foods een nieuw product op de markt: ingeblikt gekookt varkensvlees onder de naam SPAM. Die naam is een samentrekking van “Spiced Ham”.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd SPAM op grote schaal geleverd aan geallieerde troepen. Vooral in Groot-Brittannië werd het product enorm populair – simpelweg omdat het overal beschikbaar was. Het was goedkoop, lang houdbaar en vaak het enige vlees dat mensen konden krijgen. Daardoor werd SPAM een bijna alledaags, maar ook enigszins eentonig onderdeel van het dieet.
Monty Python maakt er satire van
In de jaren zeventig besloot het Britse komische gezelschap Monty Python dit fenomeen op de hak te nemen. In hun beroemde “Spam-sketch” uit de televisieserie Monty Python's Flying Circus proberen twee klanten in een restaurant een ontbijt te bestellen.
Wat blijkt? Vrijwel elk gerecht op de kaart bevat SPAM. Of de klanten het nu willen of niet: overal zit het in. Ondertussen zingen Vikingen op de achtergrond steeds luider “Spam, spam, spam, spam…”, waardoor een normaal gesprek bijna onmogelijk wordt.
De grap is duidelijk: iets dat zo vaak en zo opdringerig aanwezig is, wordt irritant en ongewenst. Het wordt je als het ware “door de strot geduwd”.
Van sketch naar digitale wereld
Die humoristische overdrijving sloeg aan. Het woord “spam” kreeg al snel een bredere betekenis: iets dat ongewenst, herhaald en opdringerig is. Toen in de jaren tachtig en negentig de eerste online netwerken en e-maildiensten opkwamen, werd de term al snel overgenomen voor ongewenste berichten die massaal werden verstuurd.
Vandaag de dag is de betekenis officieel vastgelegd, bijvoorbeeld in het Van Dale-woordenboek: spam (de; m): ongevraagde e-mails of sms’jes, vaak met reclame
En hoe zit het met Smac?
Leuk detail: in Nederland kennen we een vergelijkbaar product onder de naam Smac. Hoewel het sterk lijkt op de originele SPAM, zijn er kleine verschillen. Zo bevat Smac doorgaans alleen varkensvlees, terwijl de originele SPAM ook kippenvlees kan bevatten.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
De oorsprong van het woord “spam” laat mooi zien hoe taal, cultuur en technologie samenkomen. Een humoristische sketch uit de jaren zeventig heeft uiteindelijk invloed gehad op hoe we vandaag digitale overlast benoemen.
Voor HCC-leden is het tegelijk een herkenbaar onderwerp. Spam is immers nog altijd een van de grootste ergernissen én risico’s in het dagelijks gebruik van e-mail. Het gaat allang niet meer alleen om irritante reclame, maar ook om phishing en andere vormen van digitale fraude.
Daarom blijft het belangrijk om alert te zijn:
- Open geen verdachte e-mails;
- Klik niet zomaar op links;
- Gebruik spamfilters en beveiligingssoftware;
- Meld verdachte berichten waar mogelijk.
Zo zorgen we er samen voor dat “spam” blijft waar het ooit begon: iets om om te lachen – en niet iets waar je last van hebt.
Kortom: de volgende keer dat je je inbox opschoont, denk dan even terug aan Monty Python.
