Het kabinet wil burgemeesters en de politie meer mogelijkheden geven om ernstige verstoringen van de openbare orde in een vroeg stadium te voorkomen. Demissionair minister Van Weel van Justitie en Veiligheid heeft daarvoor het wetsvoorstel Wet gegevensvergaring openbare orde ingediend. Hiermee wordt de informatiepositie van lokale autoriteiten versterkt, zodat zij effectiever kunnen optreden tegen grootschalige ordeverstoringen, zoals rellen bij demonstraties.
De nieuwe wet voorziet in een uitbreiding van de bevoegdheden van de politie om gegevens te verzamelen uit publiek toegankelijke online bronnen. Volgens minister Van Weel vinden ernstige ordeverstoringen steeds vaker hun oorsprong in het online domein of worden daar juist versterkt. Het is belangrijk dat burgemeesters en politie gebruik mogen maken van online informatie om de openbare orde te handhaven, zeker omdat dergelijke verstoringen vaak gepaard gaan met materiële schade en risico’s voor de gezondheid en veiligheid van mensen, aldus de minister.
Concreet geeft het wetsvoorstel de burgemeester twee nieuwe bevoegdheden. Na toestemming van een rechter-commissaris kan hij de politie opdracht geven om persoonsgegevens uit openbare online bronnen te verzamelen. Ook mogen personen waarvan wordt vermoed dat zij een centrale rol spelen bij ernstige ordeverstoringen, via diezelfde bronnen worden gevolgd.
Omdat het verzamelen van deze gegevens inbreuk kan maken op de persoonlijke levenssfeer, bevat het wetsvoorstel twee belangrijke waarborgen. Zo is er altijd een onafhankelijke toets door een rechter-commissaris vereist voordat de bevoegdheden mogen worden ingezet. Daarnaast wordt het verwerken van persoonsgegevens aan strengere regels onderworpen.
Met de voorgestelde maatregelen hoopt het kabinet dat de politie sneller en adequater kan optreden tegen (dreigende) openbare ordeverstoringen en zo het veiligheidsgevoel in de samenleving kan versterken.
