Vier Nederlandse gemeenten zetten een belangrijke stap richting meer controle over hun digitale omgeving. In een gezamenlijke pilot testen zij een Linux-gebaseerde werkplek als alternatief voor bestaande oplossingen zoals Microsoft 365. Het doel: minder afhankelijk worden van grote (vaak buitenlandse) softwareleveranciers en meer regie krijgen over eigen data en systemen.
Pilot met open source werkplek
De gemeenten Amsterdam, Ede, ’s-Hertogenbosch en Zaanstad nemen deel aan deze proef, samen met onder andere de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het ministerie van Binnenlandse Zaken. De werkplek draait op een zogeheten “Digitale Autonome Werkplek Overheid” (DAWO), een open source blauwdruk ontwikkeld door SSC-ICT.
De concrete invulling van deze werkplek heet “MijnBureau” en maakt gebruik van verschillende Europese technologieën, waaronder oplossingen gebaseerd op Linux, cloudopslag via Nextcloud en samenwerkingsplatforms uit Frankrijk en Duitsland. Daarmee ontstaat een volledig Europese digitale werkomgeving.
Waarom deze stap?
Gemeenten werken steeds intensiever digitaal. Daarmee groeit ook de afhankelijkheid van internationale softwareleveranciers. Dat kan risico’s met zich meebrengen, bijvoorbeeld op het gebied van:
- Continuïteit van dienstverlening
- Privacy en gegevensbescherming
- Beperkte keuzevrijheid (vendor lock-in)
Met deze pilot willen gemeenten onderzoeken of het anders kan: een moderne, veilige en schaalbare werkplek die gebaseerd is op open standaarden en open source software.
Wat wordt er getest?
De pilot loopt tot eind dit jaar. In deze periode wordt gekeken naar:
- Gebruiksvriendelijkheid voor medewerkers
- Technische stabiliteit en veiligheid
- Praktische inzetbaarheid in dagelijkse werkzaamheden
Ook wordt onderzocht welke groepen medewerkers als eerste volledig met deze nieuwe werkomgeving kunnen werken.
Meer dan alleen techniek
Het project draait niet alleen om software, maar ook om digitale autonomie: zelf kunnen bepalen welke technologie je gebruikt, waar je data staat en hoe systemen samenwerken. Begrippen als privacy, interoperabiliteit en flexibiliteit staan daarbij centraal. Volgens de initiatiefnemers laat deze pilot zien dat moderne werkplekken ook mogelijk zijn zonder volledige afhankelijkheid van Big Tech.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden is dit een interessante ontwikkeling. Het onderstreept de groeiende rol van open source en Linux als serieuze alternatieven in professionele omgevingen. Gebruik je zelf Linux of overweeg je dat? Dan laat deze pilot zien dat deze technologie niet alleen voor hobbyisten is, maar ook op grote schaal wordt ingezet door overheden.
Binnen HCC is veel kennis aanwezig over Linux en open source toepassingen. Deze ontwikkeling sluit daar naadloos op aan en laat zien dat digitale onafhankelijkheid steeds belangrijker wordt.
Een interessante stap – en mogelijk een voorbode van bredere veranderingen in Nederland.
