Wie de afgelopen jaren een nieuwe computer heeft gekocht of extra geheugen aan zijn pc heeft toegevoegd, zal het hebben gemerkt: werkgeheugen en SSD zijn aanzienlijk duurder geworden. Waar de prijzen in het verleden vaak sterk schommelden, lijkt een periode van langdurig hogere prijzen te zijn aangebroken. Uit analyses van Tweakers en diverse marktonderzoekers blijkt dat een snel herstel voorlopig niet te verwachten is.
AI veroorzaakt enorme vraag naar geheugenchips
Een belangrijke oorzaak is de explosieve groei van kunstmatige intelligentie. Bedrijven als OpenAI, Google, Microsoft, Meta en Amazon investeren miljarden in datacenters voor AI-toepassingen. Die servers bevatten niet alleen krachtige processors, maar ook enorme hoeveelheden snel geheugen.
Fabrikanten zoals Samsung, SK hynix en Micron richten zich daarom steeds meer op de productie van geavanceerde geheugenchips voor AI-servers. Deze markt is winstgevender dan de consumentenmarkt, waardoor er minder productiecapaciteit beschikbaar is voor geheugenmodules en SSD's voor gewone pc's.
Daardoor zijn de prijzen van DDR5-geheugen en SSD's de afgelopen tijd relatief hoog gebleven. De verwachting is dat de vraag vanuit AI-toepassingen de komende jaren alleen maar verder zal toenemen.
Geen duidelijke signalen van prijsdalingen
Begin dit jaar leek er nog enige hoop te zijn op dalende prijzen. Maar inmiddels blijkt dat de markt zich anders ontwikkelt. Er zijn nauwelijks signalen dat geheugen binnenkort weer fors goedkoper wordt.
De productie van geheugenchips is namelijk niet eenvoudig op te schalen. Nieuwe fabrieken kosten miljarden euro's en het duurt jaren voordat ze volledig operationeel zijn. Bovendien blijven grote technologiebedrijven grote hoeveelheden geheugen inkopen voor hun AI-systemen.
Zelfs oudere geheugentypen en SSD's profiteren nauwelijks van prijsdalingen. De druk op de markt is zo groot dat vrijwel alle categorieën opslag en geheugen worden beïnvloed.
Ook SSD's blijven relatief duur
Niet alleen werkgeheugen, maar ook SSD's zijn duurder geworden. Veel fabrikanten produceren zowel werkgeheugen als flashopslag. Wanneer de vraag naar geheugenchips stijgt, heeft dat automatisch invloed op de productie van SSD's.
Daardoor zijn snelle NVMe-schijven minder goedkoop geworden dan veel gebruikers enkele jaren geleden gewend waren. Vooral grotere SSD's van 2 TB en 4 TB laten hogere prijzen zien.
Uitbreiding van de productie kost tijd
Fabrikanten investeren inmiddels miljarden in nieuwe productiecapaciteit. Onder meer SK hynix heeft aangekondigd de productie de komende jaren fors uit te breiden. Ook Samsung en Micron investeren in nieuwe fabrieken.
Maar dergelijke projecten hebben een lange doorlooptijd. De effecten daarvan zullen waarschijnlijk pas over enkele jaren merkbaar worden. Tot die tijd blijft de markt afhankelijk van de huidige productiecapaciteit en de enorme vraag vanuit de AI-industrie.
Hoeveel geheugen heb je anno 2026 eigenlijk nodig?
Veel gebruikers vragen zich af hoeveel werkgeheugen tegenwoordig verstandig is. Dat hangt sterk af van het gebruik.
8 GB: alleen nog voor lichte toepassingen
Voor eenvoudig internetgebruik, e-mail, tekstverwerking en incidenteel streamen is 8 GB nog bruikbaar. Maar Windows 11, moderne browsers en beveiligingssoftware vragen steeds meer geheugen. Voor een nieuwe pc is 8 GB eigenlijk niet meer toekomstbestendig.
16 GB: de nieuwe standaard
Voor de meeste gebruikers is 16 GB tegenwoordig de beste keuze. Hiermee kun je probleemloos internetten, foto's bewerken, videobellen, Office-toepassingen gebruiken en meerdere programma's tegelijk draaien.
Ook de meeste games functioneren uitstekend met 16 GB.
32 GB: ideaal voor gevorderde gebruikers
Wie veel foto's bewerkt, video's monteert, virtual machines gebruikt, programmeert of intensief met AI-toepassingen werkt, profiteert duidelijk van 32 GB geheugen. Ook voor gamers die hun systeem meerdere jaren willen gebruiken, is dit een aantrekkelijke hoeveelheid.
64 GB of meer: voor specialisten
Voor professionele videobewerking, CAD, softwareontwikkeling, lokale AI-modellen en andere zeer zware toepassingen kan 64 GB of meer zinvol zijn. Voor de gemiddelde gebruiker is dat echter nog niet noodzakelijk.
En hoe zit het met SSD-opslag?
Ook voor opslag gelden andere normen dan enkele jaren geleden.
* 512 GB is bruikbaar voor licht gebruik, maar raakt snel vol.
* 1 TB vormt tegenwoordig een mooie basis voor de meeste gebruikers.
* 2 TB biedt veel ruimte voor foto's, video's en games.
* TB of meer is vooral interessant voor veeleisende gebruikers en mensen met grote mediaverzamelingen.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden die een nieuwe computer willen kopen of hun bestaande systeem willen uitbreiden, is het verstandig vooraf goed na te denken over de gewenste configuratie. Een geheugenuitbreiding achteraf is vaak duurder dan direct kiezen voor voldoende capaciteit.
Wie momenteel tevreden is met zijn systeem, kan overwegen een upgrade nog even uit te stellen. Maar als een nieuwe pc noodzakelijk is, loont het om prijzen goed te vergelijken. Verschillen tussen leveranciers kunnen aanzienlijk zijn en aanbiedingen kunnen honderden euro's schelen.
Daarnaast is het verstandig om niet te krap te kiezen. Een paar tientjes extra voor 16 GB in plaats van 8 GB, of voor een SSD van 1 TB in plaats van 512 GB, kan de levensduur van een systeem aanzienlijk verlengen.
Standpunt van HCC
HCC ziet dat de AI-revolutie niet alleen nieuwe mogelijkheden creëert, maar ook onverwachte gevolgen heeft voor de hardwaremarkt. Voor consumenten betekent dit dat geheugen en opslag waarschijnlijk niet snel terugkeren naar de lage prijsniveaus van enkele jaren geleden.
Ons advies aan leden is daarom om bewust te investeren in een systeem dat meerdere jaren mee kan. Goed vergelijken, niet te zuinig configureren en alleen upgraden wanneer daar echt behoefte aan is, blijft de beste strategie. Daarmee voorkom je dat je over een paar jaar opnieuw tegen de dan mogelijk nog hogere geheugenprijzen aanloopt.
DDR4 of DDR5: wat is anno 2026 de verstandigste keuze?
Wie een nieuwe pc samenstelt of een bestaand systeem wil upgraden, komt al snel voor de keuze te staan tussen DDR4- en DDR5-geheugen. Hoewel DDR5 inmiddels de nieuwste standaard is, betekent dat niet automatisch dat DDR4 geen goede keuze meer is.
DDR4: nog steeds prima voor veel gebruikers
DDR4-geheugen bestaat al geruime tijd en wordt ondersteund door veel Intel- en AMD-systemen die de afgelopen jaren zijn uitgebracht. Voor internetten, Office, fotobewerking, videostreaming en de meeste games levert DDR4 nog altijd uitstekende prestaties.
Heb je een bestaande pc met DDR4, dan is het meestal financieel aantrekkelijker om extra geheugen bij te plaatsen dan om het complete systeem te vervangen. Voor veel HCC-leden kan een uitbreiding van 8 GB naar 16 of 32 GB nog jaren extra gebruiksplezier opleveren.
DDR5: sneller en meer toekomstbestendig
Nieuwe systemen van Intel en AMD zijn grotendeels overgestapt op DDR5. Dat geheugen biedt hogere snelheden, een grotere bandbreedte en betere mogelijkheden voor toekomstige processors. Vooral bij zware toepassingen, videobewerking, AI-toepassingen en sommige moderne games kan DDR5 voordelen bieden.
Bovendien zal de ondersteuning voor DDR5 de komende jaren verder toenemen, terwijl DDR4 geleidelijk zal verdwijnen uit nieuwe systemen.
Wanneer overstappen?
Heb je al een goed werkend DDR4-systeem, dan is een overstap naar DDR5 meestal alleen interessant als je toch van plan bent om processor en moederbord te vervangen. Alleen het geheugen vervangen is immers niet mogelijk, omdat DDR4 en DDR5 verschillende aansluitingen gebruiken.
Bij de aanschaf van een volledig nieuwe pc is DDR5 anno 2026 in de meeste gevallen de verstandigste keuze. De prijsverschillen met DDR4 zijn kleiner geworden en je systeem blijft daardoor langer actueel.
Ons advies
Heb je een bestaande DDR4-pc die nog goed voldoet? Breid die dan eventueel uit met extra geheugen.
Koop je een volledig nieuwe computer? Kies dan bij voorkeur voor DDR5.
Voor de meeste gebruikers is 16 GB tegenwoordig het minimum en 32 GB een mooie investering in de toekomst.
Koop bij voorkeur twee identieke geheugenmodules, bijvoorbeeld 2×16 GB, zodat het systeem optimaal gebruik kan maken van dual-channel-geheugen.
HCC ziet geen reden om goed werkende DDR4-systemen versneld af te schrijven. Veel computers van enkele jaren oud kunnen met een relatief bescheiden investering nog uitstekend dienstdoen. Wie echter een nieuwe pc aanschaft, doet er verstandig aan meteen voor DDR5 te kiezen. Daarmee is het systeem beter voorbereid op de software en toepassingen van de komende jaren.
