De Europese Commissie werkt aan nieuwe Europese wetgeving die kinderen beter moet beschermen tegen de mogelijke nadelige gevolgen van sociale media. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft aangekondigd dat na de zomer een wetsvoorstel wordt gepresenteerd waarin leeftijdsgebonden toegang tot sociale media centraal staat.
Daarmee wil de Europese Unie voorkomen dat iedere lidstaat eigen regels gaat invoeren en zorgen voor één uniforme aanpak binnen de hele EU.
Eén Europese regeling
Volgens Von der Leyen is het belangrijk dat Europa gezamenlijk optrekt om jongeren online beter te beschermen. De discussie gaat daarbij niet alleen over de vraag vanaf welke leeftijd kinderen gebruik mogen maken van sociale media, maar ook over de manier waarop platforms hun jonge gebruikers vasthouden.
De Europese Commissie maakt zich zorgen over de invloed van aanbevelingsalgoritmen, die gebruikers voortdurend nieuwe video's, berichten en andere content voorschotelen. Vooral bij kinderen kunnen dergelijke systemen leiden tot langdurig en intensief gebruik van sociale media.
Advies van onafhankelijke experts
Het wetsvoorstel is gebaseerd op een rapport van een onafhankelijke expertgroep die de invloed van sociale media op kinderen heeft onderzocht. De deskundigen adviseren een gefaseerde aanpak.
Volgens het rapport zouden kinderen jonger dan dertien jaar geen toegang moeten krijgen tot zogenoemde social media plus-diensten. Dat begrip omvat niet alleen bekende sociale netwerken, maar ook andere digitale platforms met vergelijkbare verslavende eigenschappen, zoals bepaalde online games en AI-chatbots.
Voor oudere kinderen adviseren de experts een geleidelijke uitbreiding van de digitale vrijheid. Daarbij geldt wel als voorwaarde dat de gebruikte platforms voldoen aan strenge eisen op het gebied van veiligheid, privacy en gegevensbescherming.
Meer verantwoordelijkheid voor platforms
De Europese Commissie vindt dat de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij ouders en kinderen mag liggen. Online diensten zouden volgens Brussel al tijdens de ontwikkeling rekening moeten houden met de bescherming van minderjarigen.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar functies zoals eindeloos scrollen, automatisch afspelende video's en gepersonaliseerde aanbevelingen. Volgens de Commissie kunnen juist deze technieken bijdragen aan problematisch of verslavend gebruik door jongeren.
De Europese Commissie onderzoekt momenteel al of verschillende grote sociale mediaplatforms voldoen aan de Europese regels voor online veiligheid. De nieuwe wetgeving moet deze bescherming verder uitbreiden en voor alle lidstaten dezelfde leeftijdsregels gaan gelden.
Nog geen directe gevolgen
Voorlopig verandert er nog niets. De Europese Commissie presenteert het wetsvoorstel pas na de zomer. Daarna moeten zowel het Europees Parlement als de lidstaten zich er nog over uitspreken. Pas wanneer de wet definitief wordt aangenomen, zullen sociale mediaplatforms hun diensten moeten aanpassen.
Dat kan onder meer betekenen dat aanbieders de leeftijd van gebruikers beter moeten controleren, speciale veiligheidsmaatregelen voor minderjarigen moeten invoeren en gebruik gaan maken van privacyvriendelijke methoden voor leeftijdsverificatie.
Standpunt van HCC
HCC vindt het belangrijk dat kinderen veilig kunnen deelnemen aan het digitale leven, maar waarschuwt tegelijkertijd voor maatregelen die ten koste gaan van de privacy van alle internetgebruikers. Leeftijdsverificatie moet daarom zorgvuldig worden vormgegeven, waarbij zo min mogelijk persoonsgegevens worden verwerkt. Daarnaast blijft digitale opvoeding essentieel. Ouders, scholen, overheid en technologiebedrijven hebben ieder een eigen verantwoordelijkheid om jongeren te leren veilig, kritisch en verantwoord met sociale media en andere online diensten om te gaan. Een gezonde digitale toekomst vraagt om een combinatie van duidelijke regelgeving, privacybescherming én goede digitale vaardigheden.
(foto gegenereerd met behulp van artificiële intelligentie)
