De Europese Commissie heeft AliExpress een boete van 550 miljoen euro opgelegd wegens het overtreden van de Digital Services Act (DSA). Volgens Brussel heeft het Chinese handelsplatform onvoldoende gedaan om de verkoop van illegale, onveilige en namaakproducten tegen te gaan. AliExpress moet daarnaast maatregelen nemen om de risico’s voor consumenten beter te beoordelen en te beperken.
Onvoldoende controle op illegale producten
De Europese Commissie stelt dat AliExpress zijn verplichtingen onder de DSA niet serieus genoeg heeft genomen. Het platform zou de risico’s rondom illegale producten onvoldoende hebben onderzocht en te weinig effectieve maatregelen hebben genomen om deze risico’s te beperken.
Volgens de Commissie maakte AliExpress een te optimistische inschatting van de eigen systemen voor productcontrole. Zo werd onvoldoende rekening gehouden met de verhouding tussen het aantal menselijke moderators en de hoeveelheid aangeboden producten. Hierdoor konden veel mogelijk illegale aanbiedingen niet tijdig worden gecontroleerd of verwijderd.
Ook de werking van aanbevelings- en advertentiesystemen kreeg kritiek. Onderzoek door de Europese Commissie wees uit dat illegale producten nog actief aan consumenten werden getoond voordat deze daadwerkelijk van het platform verdwenen.
Namaakproducten en onveilige artikelen blijven probleem
Een belangrijk onderdeel van de kritiek richt zich op de verkoop van namaakproducten, onveilig speelgoed en gevaarlijke cosmetica. Volgens de Commissie slaagde AliExpress er onvoldoende in om dergelijke producten structureel te weren.
Ook het beleid rond verkopers die illegale producten aanbieden, schoot volgens Brussel tekort. Straffen en sancties werden niet altijd effectief toegepast, waardoor handelaren die eerder in overtreding waren opnieuw actief konden blijven op het platform.
Daarnaast konden verkopers volgens de Commissie de controles omzeilen door producten verkeerd te categoriseren. Hierdoor konden artikelen die eigenlijk aan strengere eisen moesten voldoen toch worden aangeboden aan consumenten.
Boete gebaseerd op ernst en duur van overtredingen
De hoogte van de boete is bepaald op basis van onder meer de aard en ernst van de overtredingen, het aantal Europese gebruikers dat mogelijk werd getroffen en de duur van de problemen. De overtredingen liepen volgens de Commissie in ieder geval door tot juni 2025, toen de voorlopige bevindingen tegen AliExpress werden bekendgemaakt.
Bij het vaststellen van het bedrag hield de Commissie ook rekening met verzachtende omstandigheden. Daarbij speelde onder meer mee dat de Digital Services Act relatief nieuwe regelgeving is en dat bedrijven nog ervaring opbouwen met de nieuwe verplichtingen.
AliExpress moet actieplan indienen
Naast de financiële sanctie moet AliExpress uiterlijk 20 oktober 2026 een actieplan indienen bij de Europese Commissie. Daarin moet het bedrijf aangeven welke maatregelen worden genomen om de geconstateerde problemen op te lossen.
De Europese toezichthouder voor digitale diensten krijgt vervolgens de mogelijkheid om het plan te beoordelen. Wanneer AliExpress onvoldoende uitvoering geeft aan de opgelegde maatregelen, kan de Commissie aanvullende sancties opleggen, waaronder periodieke boetes.
Strengere Europese regels voor grote onlineplatforms
De zaak tegen AliExpress maakt deel uit van de bredere aanpak van de Europese Unie om grote onlineplatforms verantwoordelijker te maken voor de inhoud en producten die via hun diensten worden aangeboden. De Digital Services Act verplicht grote platforms onder meer om risico’s actief in kaart te brengen, transparanter te zijn over aanbevelingssystemen en consumenten beter te beschermen.
De Europese Commissie opende in maart 2024 al een formeel onderzoek naar AliExpress. Daarbij werd gekeken naar verschillende onderdelen van de DSA, waaronder productveiligheid, advertentietransparantie, klachtenafhandeling en de traceerbaarheid van handelaren.
Henna Virkkunen, uitvoerend vicevoorzitter voor technologische soevereiniteit, veiligheid en democratie, benadrukt dat de verspreiding van namaakproducten en onveilige artikelen geen onvermijdelijk gevolg van online winkelen mag zijn. Volgens haar moet schaalgrootte geen excuus zijn en moeten platforms hun verantwoordelijkheid nemen om consumenten veilig online te laten winkelen.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden betekent de boete vooral dat er meer aandacht komt voor de betrouwbaarheid en veiligheid van online aankopen. Platforms zoals AliExpress bieden vaak aantrekkelijke prijzen, maar consumenten moeten zich bewust blijven van de risico’s rond namaakproducten, ontbrekende veiligheidsinformatie en producten die niet aan Europese eisen voldoen.
De strengere Europese regelgeving moet ervoor zorgen dat grote onlineplatforms meer verantwoordelijkheid nemen voor wat zij aanbieden. Toch blijft het belangrijk dat consumenten zelf kritisch blijven kijken naar aanbiedingen, verkopers en productinformatie, zeker wanneer prijzen opvallend laag zijn.
Standpunt van HCC
HCC vindt het belangrijk dat consumenten veilig en met vertrouwen gebruik kunnen maken van digitale diensten en online winkels. Grote platforms hebben daarbij een verantwoordelijkheid om misleidende aanbiedingen, onveilige producten en fraude tegen te gaan.
De Digital Services Act is volgens HCC een belangrijke stap om de digitale wereld veiliger en transparanter te maken. Tegelijkertijd blijft digitale weerbaarheid ook een verantwoordelijkheid van gebruikers zelf. Goed geïnformeerde consumenten die kritisch omgaan met online aanbiedingen dragen bij aan een veiliger internet voor iedereen.
