De invoering van een uniforme domeinnaamextensie voor overheidswebsites kan de herkenbaarheid van ambtelijke websites vergroten, digitale fraude tegengaan en op termijn tientallen miljoenen euro's besparen. Dat blijkt uit een impactanalyse die staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Bijkomend voordeel: de investeringen verdienen zich snel terug.
De rijksoverheid wil af van de huidige versnippering van domeinnamen. Volgens het ministerie zorgt de wildgroei aan websites en e-mailadressen ervoor dat burgers en bedrijven niet altijd eenvoudig kunnen vaststellen of zij met een officiële overheidsinstantie te maken hebben. Daardoor lopen jaarlijks tienduizenden Nederlanders het risico slachtoffer te worden van phishing en andere vormen van online fraude.
In de impactanalyse zijn de mogelijkheden onderzocht van de domeinnaamextensies .gov.nl en .overheid.nl. De resultaten moeten dienen als basis voor een besluit over de eventuele invoering van één uniforme extensie.
Meer herkenbaarheid en veiligheid
Volgens de onderzoekers biedt een centrale domeinnaamstructuur verschillende voordelen. Een uniforme extensie maakt overheidswebsites beter herkenbaar en voorkomt verdere wildgroei aan internetadressen. Ook wordt de uitgifte van domeinnamen centraal georganiseerd, waardoor strengere eisen kunnen worden gesteld aan veiligheid, toegankelijkheid en beheer.
Daarnaast krijgt de overheid meer grip op haar digitale infrastructuur en kunnen websites en e-mailadressen voor burgers en ondernemers eenvoudiger worden herkend.
Invoering technisch haalbaar
De invoering van een uniforme domeinnaam is volgens het onderzoek technisch uitvoerbaar, maar organisatorisch ingrijpend. De huidige situatie is sterk versnipperd en een overstap vereist duidelijke afspraken over beheer, toezicht en uitzonderingen.
Ook moeten bestaande koppelingen, certificaten en doorverwijzingen worden aangepast. Tijdens de overgangsfase zullen oude en nieuwe domeinnamen waarschijnlijk naast elkaar blijven bestaan. Goede communicatie richting burgers en bedrijven is volgens de onderzoekers essentieel om verwarring te voorkomen.
Opschoning van websites levert besparingen op
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is de aanbeveling om tegelijkertijd het bestaande webportfolio van de rijksoverheid op te schonen. Veel websites blijken verouderd, dubbel of overbodig.
Naar schatting kan 50 tot 60 procent van de rijkswebsites worden samengevoegd of verdwijnen. Daardoor ontstaan structurele besparingen van gemiddeld 23 miljoen euro per jaar. De kosten voor de omzetting van de overgebleven domeinen worden geraamd op ongeveer 24 miljoen euro. Zonder een dergelijke opschoning zouden de kosten kunnen oplopen tot ongeveer 50 miljoen euro.
Volgens de onderzoekers verdient de investering zichzelf binnen enkele jaren terug.
Twee scenario's
De impactanalyse beschrijft twee mogelijke invoeringsscenario's. In het eerste scenario worden belangrijke websites zoals overheid.nl en rijksoverheid.nl versneld omgezet. De overgang kan dan binnen vijf jaar worden afgerond en levert sneller voordelen op.
Een tweede scenario kiest voor een meer geleidelijke aanpak, waarbij eenvoudige websites als eerste worden aangepast en complexere systemen later volgen. Dat traject duurt vijf tot tien jaar, maar wordt als beter beheersbaar beschouwd.
Verdere uitwerking volgt
Het kabinet werkt dit jaar een programmavoorstel uit voor een eventuele invoering van de uniforme domeinnaamextensie. Daarbij wordt ook gekeken naar de verdeling van de kosten en baten tussen de verschillende overheidsorganisaties.
Parallel daaraan wordt gewerkt aan een bredere opschoning van de websites van de rijksoverheid. Voor het kerstreces zal de Tweede Kamer opnieuw worden geïnformeerd over de voortgang.
Bij een positief besluit zullen nieuwe publieksgerichte websites als eerste verplicht gebruikmaken van de nieuwe extensie. Daarna volgen de bestaande websites.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden is de ontwikkeling vooral interessant vanuit het oogpunt van digitale veiligheid. Een uniforme domeinnaam kan het eenvoudiger maken om echte overheidswebsites en e-mails te onderscheiden van vervalsingen. Daarmee wordt het voor criminelen moeilijker om burgers met nagemaakte websites of phishingmails te misleiden. Tegelijkertijd blijft waakzaamheid noodzakelijk, omdat cybercriminelen ook tijdens een overgangsperiode zullen proberen misbruik te maken van verwarring rond oude en nieuwe internetadressen.
De bij dit artikel gebruikte afbeelding is digitaal gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie en vertegenwoordt geen daadwerkelijk gefotografeerde situatie.
