Anthropic gaat door Claude gegenereerde tekst voorzien van een onzichtbaar, machineleesbaar watermerk. Ook bestanden kunnen metadata krijgen waarmee de herkomst kan worden gecontroleerd. Daarmee wil het bedrijf AI-content beter herkenbaar maken en aansluiten bij de Europese transparantieregels.
Anthropic heeft bekendgemaakt hoe Claude AI-gegenereerde content herkenbaar maakt. Nieuwe Claude-modellen die vanaf 2 augustus 2026 in de Europese Unie worden uitgebracht, ondersteunen de markering vanaf hun introductie. Het gaat daarbij niet om een zichtbare melding voor de gebruiker, maar om technische kenmerken die door speciale software kunnen worden uitgelezen.
Onzichtbaar watermerk
Bij tekst gebruikt Anthropic een onzichtbaar watermerk dat tijdens het genereren rechtstreeks in de tekst wordt verwerkt. De gebruiker ziet daar niets van. Volgens Anthropic verandert het watermerk de betekenis, kwaliteit of leesbaarheid van de tekst niet.
Een belangrijk verschil met traditionele metadata is dat het watermerk onderdeel wordt van de tekst zelf. Daardoor blijft het volgens Anthropic bij kopiëren en plakken behouden en kan het ook na bepaalde vormen van bewerking aanwezig blijven. Zware bewerking, parafraseren, vertalen of het combineren met andere teksten kan er echter voor zorgen dat het signaal verdwijnt.
De techniek wordt op modelniveau toegepast. Het watermerk is daardoor niet afhankelijk van de manier waarop iemand Claude gebruikt. Het geldt bijvoorbeeld voor Claude zelf, de API, Claude Code, Claude Cowork en Claude Tag. Ook wanneer ondersteunde Claude-modellen via AWS, Google Cloud of Microsoft Foundry worden gebruikt, moet de tekstmarkering aanwezig zijn.
Metadata voor bestanden
Voor bestanden kiest Anthropic een andere aanpak. Wanneer Claude een ondersteund bestandstype maakt, zoals SVG-, PNG- of JPG-bestanden, kan het bestand worden voorzien van digitaal ondertekende herkomstinformatie. Daarvoor gebruikt Anthropic de C2PA-standaard, de Coalition for Content Provenance and Authenticity. Deze open standaard wordt door verschillende bedrijven gebruikt om vast te leggen waar digitale content vandaan komt en welke bewerkingen ermee zijn uitgevoerd.
Een aanwezige, ondertekende C2PA-vermelding kan volgens Anthropic aangeven dat een bestand door Claude is verwerkt. Ook kan worden gecontroleerd of de betreffende metadata na ondertekening is gewijzigd. Niet ieder platform ondersteunt echter alle vormen van deze metadata.
Geen sluitend bewijs
Het is belangrijk om de techniek niet te verwarren met een watermerkdetector die met zekerheid kan vaststellen wie een tekst heeft geschreven. Een gevonden Claude-watermerk bewijst volgens Anthropic niet automatisch dat Claude de oorspronkelijke maker van de inhoud is. Iemand kan Claude bijvoorbeeld gebruiken om een bestaande tekst te vertalen, samen te vatten of te redigeren. De uiteindelijke tekst kan dan een Claude-markering bevatten, terwijl de oorspronkelijke inhoud door een mens is geschreven.
Ook het ontbreken van een markering bewijst niet dat content door een mens is gemaakt. Bij oudere Claude-modellen wordt de techniek nog ingevoerd. Daarnaast kunnen zware bewerkingen, vertalingen en het combineren van teksten het watermerk ondetecteerbaar maken. Bij zeer korte teksten kan bovendien te weinig informatie beschikbaar zijn om het signaal betrouwbaar te herkennen.
Bij bestanden kan de herkomstinformatie verdwijnen door bijvoorbeeld conversie, opnieuw opslaan of het maken van een screenshot. De technische markering is dus vooral een hulpmiddel om de herkomst van digitale content beter inzichtelijk te maken, geen sluitend bewijs van menselijk of AI-auteurschap.
Europese AI Act
De stap van Anthropic hangt samen met de Europese AI Act. Anthropic heeft de gedragscode voor transparantie rond AI-gegenereerde content van de AI Act ondertekend. De transparantieverplichtingen zijn vanaf 2 augustus 2026 van toepassing, waarbij voor bestaande AI-systemen overgangsregelingen gelden.
Nieuwe Claude-modellen die vanaf die datum in de EU worden uitgebracht, moeten volgens Anthropic vanaf de introductie machineleesbare markeringen ondersteunen. Voor modellen die al vóór 2 augustus beschikbaar waren, wordt de techniek nog ingevoerd.
Daarmee komt een belangrijk onderdeel van de Europese AI-regelgeving in de praktijk terecht. De EU wil dat mensen en organisaties beter kunnen herkennen wanneer zij met AI-gegenereerde of door AI bewerkte content te maken hebben.
Niet alleen Claude
Anthropic is niet het enige bedrijf dat bezig is met technieken voor het vastleggen van de herkomst van digitale content. C2PA wordt inmiddels door verschillende technologiebedrijven en organisaties gebruikt. Het idee daarachter is dat digitale foto’s, video’s en andere bestanden informatie kunnen bevatten over hun oorsprong en bewerkingen.
Vooral met de snelle opkomst van generatieve AI wordt dat steeds belangrijker. Een foto, video of tekst kan tegenwoordig relatief eenvoudig worden gegenereerd of aangepast zonder dat dit voor een gebruiker direct zichtbaar is.
Een technische herkomstmarkering kan platforms en gebruikers helpen om daar beter mee om te gaan. Tegelijkertijd blijft het een hulpmiddel en geen garantie. Metadata kan verloren gaan en tekstwatermerken kunnen door ingrijpende bewerkingen verdwijnen.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden betekent de ontwikkeling vooral dat AI-content in de toekomst technisch beter herkenbaar kan worden. Wie Claude gebruikt om bijvoorbeeld een tekst, afbeelding of ander bestand te maken, kan daarbij onzichtbare informatie meegeven die aangeeft dat Claude bij de totstandkoming betrokken was.
Dat kan nuttig zijn wanneer iemand transparant wil zijn over het gebruik van AI. Voor bijvoorbeeld een artikel, presentatie, afbeelding of ander digitaal document kan de herkomst daardoor beter controleerbaar worden. Tegelijkertijd moeten HCC-leden zich realiseren dat een watermerk niet altijd aanwezig blijft en dat het ontbreken ervan geen bewijs is dat geen AI is gebruikt. En ook dat een gevonden Claude-watermerk niet automatisch betekent dat Claude de oorspronkelijke maker van de inhoud is.
Ook voor het beoordelen van informatie is dit relevant. Wie op internet een tekst, afbeelding of ander bestand tegenkomt, kan in de toekomst vaker te maken krijgen met technieken waarmee de herkomst kan worden gecontroleerd. Dat maakt digitale geletterdheid belangrijker: een technische herkomstmarkering vertelt iets over de totstandkoming van content, maar niets over de betrouwbaarheid van de inhoud zelf.
Voor HCC-leden die zelf AI gebruiken, is het bovendien verstandig om bij publicatie duidelijk te zijn over de rol van AI. Zeker wanneer AI niet alleen voor spellingcontrole of een kleine bewerking wordt gebruikt, maar een belangrijk deel van de inhoud genereert.
Standpunt van HCC
HCC vindt transparantie over het gebruik van AI belangrijk. Gebruikers moeten kunnen weten wanneer zij met door AI gegenereerde of bewerkte content te maken hebben. Technieken zoals het door Anthropic aangekondigde watermerk en C2PA kunnen daarbij helpen.
HCC plaatst daar wel een belangrijke kanttekening bij. Een technisch watermerk mag niet worden gebruikt als een absolute AI-detector. Daarvoor is de techniek te afhankelijk van het soort content en van eventuele bewerkingen. Het ontbreken van een watermerk mag daarom nooit automatisch worden uitgelegd als bewijs dat een mens de inhoud heeft gemaakt.
HCC vindt daarnaast dat gebruikers zelf zeggenschap moeten houden over hun digitale bestanden en dat herkomstinformatie zo veel mogelijk op een open en controleerbare manier moet worden vastgelegd. Open standaarden zoals C2PA kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.
Voor HCC is uiteindelijk vooral van belang dat nieuwe AI-technieken niet alleen worden ontwikkeld vanuit het perspectief van de aanbieders, maar ook begrijpelijk en bruikbaar zijn voor consumenten. AI-transparantie moet geen technisch hulpmiddel worden dat alleen grote technologiebedrijven kunnen controleren. Ook gewone computergebruikers moeten kunnen begrijpen wat een AI-markering betekent, hoe deze kan worden gecontroleerd en vooral welke conclusies er wel en niet uit mogen worden getrokken.
