China staat bekend om zijn ambitieuze technologische projecten, maar een recente ontwikkeling gaat zelfs voor de meest futuristische waarnemers een stap verder. Een Chinese start-up, Kaiwa, zegt bezig te zijn met de ontwikkeling van een zwangerschaprobot: een kunstmatige baarmoeder waarin een echte baby kan groeien, van conceptie tot geboorte.
Volgens CEO Zhang Qifeng is de technologie inmiddels zover gevorderd dat “een echte persoon en de robot kunnen interacteren om zwangerschap te realiseren, zodat de foetus daadwerkelijk in de robot groeit”. Het bedrijf hoopt al in de loop van volgend jaar een prototype te presenteren. De geplande prijs van een dergelijk systeem ligt, opmerkelijk genoeg, onder de 100.000 yuan, ongeveer 12.500 euro.
Het doel van deze technologie is om ouderschap mogelijk te maken zonder een natuurlijke zwangerschap. Zhang benadrukt dat de uitvinding niet alleen is bedoeld voor traditionele gezinnen, maar juist ook voor individuen of koppels die om medische, sociale of persoonlijke redenen geen zwangerschap willen of kunnen doormaken. Hij stelt: “Ik wil tegemoetkomen aan mensen die geen huwelijk wensen, maar wel een kind willen.”
De aankondiging leidde vrijwel onmiddellijk tot een verhitte discussie, zowel in China als internationaal. Tegenstanders vinden het idee ronduit verontrustend. Sommigen noemen het wreed voor het kind om zonder moeder geboren te worden en zien er een volledige schending van menselijke ethiek in. Voorstanders daarentegen zien kansen. Een reageerder die al meerdere IVF-behandelingen zonder succes had ondergaan, noemde de technologie een laatste kans om toch een kind te krijgen. De discussie raakt daarmee aan diepgewortelde vragen over menselijkheid, identiteit en technologie.
De ontwikkeling komt niet uit de lucht vallen. China kampt met een van de grootste demografische uitdagingen van deze eeuw: een dalend geboortecijfer en een snel verouderende bevolking. Het percentage stellen dat te maken heeft met onvruchtbaarheid steeg van 11,9 procent in 2007 naar 18 procent in 2020. In sommige steden wordt IVF inmiddels vergoed vanuit de basisverzekering, een teken dat de overheid de ernst van het probleem onderkent. Voor beleidsmakers in Beijing is het veiligstellen van voldoende geboorten niet alleen een sociaal-maatschappelijke, maar ook een economische en geopolitieke prioriteit.
De zwangerschaprobot past binnen een bredere strategie van China om wereldleider in robotica en kunstmatige intelligentie te worden. Het land investeert miljarden in de ontwikkeling van geavanceerde robots die taken in de industrie, zorg en het huishouden kunnen overnemen. Toch zijn de praktische uitdagingen groot. Experts wijzen op de fysieke beperkingen, het enorme energieverbruik en de ethische en maatschappelijke vragen. Het idee dat een land straks kinderen kan “produceren” naar wens – gehoorzaam, intelligent of aangepast aan specifieke eisen – roept dystopische beelden op.
Hoewel de plannen van Kaiwa nu nog futuristisch aandoen, is het goed te bedenken dat ontwikkelingen in biotechnologie en AI vaak sneller gaan dan verwacht. Technologieën die tien jaar geleden sciencefiction leken, zoals gezichtsherkenning in smartphones of spraakgestuurde AI-assistenten, zijn inmiddels dagelijkse kost. De zwangerschaprobot roept daardoor vooral de vraag op niet óf maar wannéér de samenleving met zulke keuzes wordt geconfronteerd – en hoe we daar gezamenlijk op reageren.
De aankondiging van de Chinese zwangerschaprobot laat zien hoe ver technologie kan gaan, maar roept minstens zoveel vragen op als antwoorden. Waar de een het ziet als een revolutionaire oplossing voor vruchtbaarheidsproblemen en een instrument voor individuele vrijheid, vreest de ander een ongekende ondermijning van menselijke waarden en ethiek. China’s demografische problemen zijn reëel en urgent, maar of robots die baby’s kunnen dragen daar de juiste oplossing voor zijn, is uiterst onzeker.
Bron: The Independent
Disclaimer HCC: dit artikel is uitsluitend bedoeld om onze leden te informeren over actuele ontwikkelingen op het snijvlak van technologie en samenleving. HCC spreekt hierbij geen oordeel uit over de wenselijkheid of ethische aanvaardbaarheid van de genoemde technologieën. HCC heeft bovendien geen enkele betrokkenheid of belang in de genoemde bedrijven of producten.
