Kunstmatige intelligentie wordt vaak in verband gebracht met chatbots, het maken van afbeeldingen of het schrijven van teksten. Maar AI kan ook heel praktisch worden ingezet om mensen in het dagelijks leven te helpen. Een mooi voorbeeld daarvan is Mobilio, een nieuwe smartphone-app die blinde en slechtziende mensen helpt om zelfstandig buitenshuis te navigeren.
De app combineert kunstmatige intelligentie met technologie die tegenwoordig al in smartphones aanwezig is. Denk daarbij aan camera's, gps, bewegingssensoren en een sensor waarmee afstanden tot objecten kunnen worden bepaald. Op basis van al die informatie probeert Mobilio in realtime te begrijpen wat zich rondom de gebruiker bevindt.
Smartphone kijkt als het ware mee
Een gewone navigatie-app kan prima vertellen dat je over honderd meter linksaf moet. Voor iemand die niet of nauwelijks kan zien, is dat echter lang niet voldoende. Die moet bijvoorbeeld ook weten waar het trottoir loopt, waar een stoeprand begint, waar veilig kan worden overgestoken en of er een obstakel in de weg staat.
Mobilio probeert juist die informatie te leveren. Een machinelearningmodel herkent onder meer wegen, trottoirs, oversteekplaatsen, gras en stoepranden. Tegelijkertijd worden obstakels gedetecteerd. Tijdens het onderzoek werd hiervoor een iPhone 12 Pro op de borst gedragen, terwijl de deelnemers daarnaast hun eigen witte stok bleven gebruiken.
Opvallend is dat de verwerking van de informatie rechtstreeks op de smartphone plaatsvindt. Er hoeft dus niet voortdurend beeldmateriaal naar een externe computer te worden gestuurd.
Navigeren met piepjes
In plaats van voortdurend gesproken instructies te geven, maakt Mobilio vooral gebruik van ruimtelijke geluidssignalen. Een piepje klinkt bijvoorbeeld meer aan de linkerkant wanneer de gebruiker naar links moet bewegen. Ook de toonhoogte verandert wanneer iemand zich in de juiste richting draait.
De app kan deze geluiden bovendien aanpassen aan de individuele gebruiker. Tijdens de proeven bleek dat deze personalisatie de gemiddelde afwijking van de gewenste looprichting met 19 procent verminderde.
Betere resultaten dan Google Maps
De onderzoekers testten Mobilio met veertien blinde en slechtziende deelnemers op een route van 150 meter in een drukke omgeving. Daar waren onder andere voetgangers, passerende auto's, bouwwerkzaamheden en ander omgevingslawaai.
De deelnemers liepen met hun witte stok en werden achtereenvolgens geholpen door een menselijke begeleider, Mobilio en Google Maps.
De resultaten zijn veelbelovend. Met Mobilio waren gemiddeld 72 procent minder mondelinge correcties nodig dan met Google Maps. Bovendien legden de deelnemers de route gemiddeld 13 procent sneller af. De betrouwbaarheid van de navigatie kwam tijdens deze proeven zelfs in de buurt van die van begeleiding door een persoon.
Ook werd een apart hindernisparcours getest. Daarbij nam het aantal keren dat de deelnemer of de witte stok contact maakte met een obstakel gemiddeld met 41 procent af. De deelnemers liepen het parcours met Mobilio overigens wel wat langzamer.
Nog niet klaar voor dagelijks gebruik
Wie Mobilio nu meteen wil installeren, moet nog even geduld hebben. Het gaat vooralsnog om een technologie die verder moet worden ontwikkeld en op veel grotere schaal getest.
Zo moet nog worden onderzocht hoe betrouwbaar het systeem werkt op verschillende locaties en onder uiteenlopende weersomstandigheden. Een volledig met sneeuw bedekte ondergrond kan bijvoorbeeld problemen opleveren voor de herkenning van de omgeving. Ook waren bij het huidige onderzoek slechts veertien deelnemers betrokken.
Toch laat het onderzoek goed zien wat er mogelijk wordt wanneer AI wordt gecombineerd met de sensoren die we tegenwoordig gewoon in onze broekzak meenemen. Een smartphone kan dan niet alleen vertellen welke straat je moet nemen, maar ook helpen begrijpen wat er onderweg direct voor je gebeurt.
Voor blinde en slechtziende mensen kan dat uiteindelijk een belangrijk verschil betekenen: zelfstandiger, veiliger en met meer vertrouwen op pad kunnen gaan.
