De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft vanaf deze week officieel de taak gekregen om in Nederland toe te zien op de naleving van de Europese Data Act, een omvangrijk pakket aan regels dat de manier waarop data wordt gebruikt, gedeeld en beheerd ingrijpend moet veranderen. De wet beoogt niet alleen consumenten en bedrijven meer zeggenschap te geven over de gegevens die slimme apparaten verzamelen, maar moet ook zorgen voor een eerlijker speelveld op de cloudmarkt.
Voor zowel fabrikanten als cloudaanbieders betekent dit dat zij hun processen mogelijk moeten aanpassen en dat de ACM voor het eerst stevige handhavingsbevoegdheden krijgt op dit terrein.
Strengere regels voor data-toegang
Met de Data Act moeten gebruikers van slimme apparaten, van huishoudelijke apparaten tot voertuigen, toegang krijgen tot de data die hun apparaat genereert. Waar die gegevens nu vaak uitsluitend bij de fabrikant blijven, krijgen gebruikers het recht om deze informatie zelf in te zien en door te geven aan een andere dienstverlener, bijvoorbeeld voor onderhoud of analyse. Dit moet niet alleen leiden tot meer transparantie, maar ook tot meer concurrentie tussen dienstverleners.
Toezicht op cloudproviders
Een belangrijk deel van de wet richt zich daarnaast op de cloudmarkt. Het moet voor organisaties makkelijker worden om van cloudprovider te wisselen en verschillende clouddiensten met elkaar te koppelen. De ACM gaat erop toezien dat aanbieders overstappen niet onnodig ingewikkeld of duur maken. Daarmee krijgt de toezichthouder een centrale rol in het stimuleren van een open en concurrerende digitale markt.
Handhaving en meldingen
De ACM geeft aan dat bedrijven tijdig moeten nagaan of zij voldoen aan de nieuwe verplichtingen. Burgers en organisaties die problemen ervaren bij het opvragen of overdragen van data, of merken dat overstappen tussen cloudaanbieders wordt belemmerd, kunnen dit melden bij de toezichthouder. Waar nodig kan de ACM handhavend optreden.
Werkinstructies voor bedrijven
Om organisaties te helpen bij de naleving heeft de ACM eerder al een concept-leidraad gepubliceerd. Deze moet richting geven aan fabrikanten en cloudaanbieders over hoe zij gebruikers moeten informeren en hoe dataverzoeken moeten worden verwerkt. De toezichthouder benadrukt dat duidelijke communicatie en transparantie cruciaal zijn om aan de nieuwe wet te voldoen.
