De Amerikaanse regering onder president Donald Trump heeft een nieuw AI-actieplan gepresenteerd. Volgens het Witte Huis moet dit plan de Verenigde Staten verzekeren van wereldwijde dominantie op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI).
Het AI-actieplan heeft de titel Winning the AI Race: America’s AI Action Plan en bouwt voort op een eerder presidentieel besluit om “barrières voor Amerikaans leiderschap in AI” weg te nemen. Het actieplan bevat meer dan 90 beleidsmaatregelen die de federale overheid op korte termijn wil doorvoeren. Die zijn gebundeld rond drie pijlers: het versnellen van innovatie, het opbouwen van een nationale AI-infrastructuur en het leiden op het internationale toneel van diplomatie en veiligheid.
Amerikaans exportmodel: technologie als geopolitiek wapen
Een opvallend element in het plan is het voornemen om “volledige AI-pakketten” – inclusief hardware, software, modellen en standaarden – te exporteren naar bevriende landen. Daarmee positioneert de VS AI-technologie expliciet als geopolitiek instrument. Critici zouden kunnen stellen dat dit eerder lijkt op technologische beïnvloeding dan op internationale samenwerking.
Ook streeft de regering naar een versnelling van de bouw van datacenters en chipfabrieken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar technische infrastructuur, maar ook naar arbeidsmarktbeleid: er komt aandacht voor het opleiden van vakmensen zoals elektriciens en HVAC-technici. De vraag rijst echter of dit daadwerkelijk de kernproblemen rond AI – zoals ethiek, transparantie en ongelijkheid – adresseert, of slechts een economische race voedt.
Regelgeving weg, innovatie voorop – maar tegen welke prijs?
Het plan bepleit het schrappen van “onnodige” federale regelgeving die AI-ontwikkeling zou hinderen. Er wordt gezocht naar feedback van de private sector over welke regels kunnen verdwijnen. Dit past in een bredere trend van deregulering onder de Trump-regering, maar roept ook vragen op over toezicht, verantwoordelijkheid en de bescherming van burgers tegen misbruik van AI-systemen.
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Lees ook de artikelenserie Wanneer AI te slim wordt
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Bijzonder is ook de nadruk op ‘objectiviteit’ in zogeheten frontier-modellen zoals grote taalmodellen (LLMs). De overheid wil enkel nog contracten sluiten met ontwikkelaars die kunnen garanderen dat hun systemen “vrij zijn van top-down ideologische vooringenomenheid”. De regering lijkt zich in de discussie over vooroordelen in AI vooral zorgen te maken over een vermeende ‘linkse’ invloed, in plaats van te streven naar meer openheid of diversiteit in de gegevens waarop AI-systemen worden getraind.
Politieke retoriek overschaduwt inhoudelijke discussie
De toon van het persbericht is uitgesproken nationalistisch. “AI winnen is niet onderhandelbaar,” stelt minister van Buitenlandse Zaken en Nationaal Veiligheidsadviseur Marco Rubio. De retoriek is helder: Amerika moet dominant blijven, zowel economisch als militair. Ook wordt AI neergezet als een ideologische grenswachter in plaats van een maatschappelijke technologie die brede afwegingen vereist.
Hoewel het actieplan belangrijke infrastructuurelementen aanstipt, lijkt het vooral een politieke agenda te dienen: Amerika als technologisch wereldleider, koste wat kost. Belangrijke ethische kwesties, zoals surveillance, burgerrechten, algoritmische discriminatie en de rol van Big Tech in democratische processen, blijven onderbelicht. Het AI-actieplan van het Witte Huis markeert een duidelijke koers: technologische suprematie, minder regelgeving en AI als geopolitiek wapen. Waar Europa inzet op verantwoorde en mensgerichte AI, kiest de VS – althans in dit document – voor een instrumentele benadering waarin economische en militaire dominantie centraal staan. De vraag blijft: wat betekent deze houding voor mondiale samenwerking en voor de mensen die straks onder deze systemen moeten leven?
