“Ik heb hier een gratis plug-in thuisbatterij. Voor u en alle andere Nederlanders.” Het klinkt als een aantrekkelijk aanbod. Maar wie verder kijkt dan de televisiereclame, ontdekt dat de werkelijkheid genuanceerder is.
Tijdens een reclameblok op televisie verscheen acteur Horace Cohen aan de voordeur van een woning. De bewoner doet open en kijkt verbaasd. “Wat?” Horace Cohen, gekleed in een paars kostuum, houdt een doos vast en zegt: “Ik heb hier een gratis plug-in thuisbatterij. Voor u en alle andere Nederlanders.” Hij overhandigt de doos aan de bewoner en loopt lachend weg. Dan klinkt een voice-over: “Bestel jouw gratis plug-in thuisbatterij op NextEnergy.nl.” Diezelfde tekst verschijnt ook in beeld.
Het is een opvallende reclame. Een thuisbatterij ter waarde van bijna duizend euro die gratis beschikbaar zou zijn voor alle Nederlanders. Dat maakt nieuwsgierig. Dus ik besloot verder te kijken. Niet alleen naar de homepage van NextEnergy, maar ook naar de veelgestelde vragen, de technische informatie, de uitleg en de voorwaarden achter de aanbieding. Juist daar wordt duidelijk hoe het aanbod werkelijk in elkaar zit.
Gratis? Dat verdient nuance
De batterij is niet gratis, zoals in de reclame wordt gezegd, maar wordt volgens de website van NextEnergy terugverdiend. Wie de website leest, ontdekt dat de batterij niet kosteloos wordt verstrekt.
De plug-in thuisbatterij heeft een verkoopprijs van € 999,00. Er is ook een leaseconstructie mogelijk. In beide gevallen belooft NextEnergy dat de batterij zichzelf binnen vier jaar volledig terugverdient.
Dat gebeurt via een jaarlijkse terugverdiengarantie van € 250,00. Levert de batterij in een contractjaar minder financieel voordeel op dan dat bedrag, dan betaalt NextEnergy – onder voorwaarden – het verschil bij. Na vier jaar zou de investering daardoor uitkomen op nul euro.
Dat is een wezenlijk andere constructie dan de indruk die de televisiecommercial wekt. De batterij wordt niet cadeau gedaan, maar gekocht of geleaset. Vervolgens moet de terugverdiengarantie ervoor zorgen dat de investering uiteindelijk wordt gecompenseerd.
Meer dan alleen een thuisbatterij
Tijdens het lezen van alle beschikbare informatie viel op dat NextEnergy eigenlijk geen losse batterij verkoopt. Het complete systeem bestaat uit een plug-in thuisbatterij, een dynamisch energiecontract, een slimme P1-meter en software die de batterij automatisch aanstuurt. Juist die software vormt het hart van het systeem.
De batterij slaat niet alleen overtollige zonnestroom op, maar koopt ook automatisch elektriciteit wanneer de uurprijs laag of zelfs negatief is. Op momenten waarop stroom duurder is, gebruikt het systeem de eerder opgeslagen energie. Daarmee probeert de software de energierekening automatisch te verlagen. Eigenlijk koopt de consument dus een combinatie van hardware, software en energiedienstverlening.
Wat is een plug-in thuisbatterij?
Een plug-in thuisbatterij is een relatief nieuwe ontwikkeling op de Nederlandse energiemarkt. In tegenstelling tot traditionele thuisbatterijen hoeft dit type batterij niet door een installateur in de meterkast te worden aangesloten. De batterij wordt aangesloten op een normaal stopcontact en communiceert via de op P1-poort aangesloten P1-meter met de slimme elektriciteitsmeter.
De capaciteit van de aangeboden batterij bedraagt ongeveer 2,1 kWh. Daarmee is zij bedoeld om een deel van het dagelijkse stroomverbruik op te vangen of goedkope stroom tijdelijk op te slaan. Het is nadrukkelijk geen groot opslagsysteem waarmee een gemiddelde woning langdurig volledig van elektriciteit kan worden voorzien.
Ter vergelijking: een moderne instap-elektrische auto zoals de Renault 5 E-Tech beschikt tegenwoordig over een accupakket van ongeveer 40 kWh. De plug-in thuisbatterij van NextEnergy heeft met 2,1 kWh ongeveer één twintigste van die opslagcapaciteit. Dat maakt duidelijk dat deze batterij niet bedoeld is als grote energieopslag voor een woning, maar vooral om relatief kleine hoeveelheden elektriciteit slim op te slaan en op gunstige momenten weer te gebruiken.
De eenvoudige installatie is juist één van de sterke punten van dit type batterij.
Zonder software werkt het systeem anders
Een belangrijk detail is dat de slimme functies afhankelijk zijn van de software van NextEnergy. Ook de terugverdiengarantie is gekoppeld aan een dynamisch energiecontract van dezelfde leverancier. De batterij en de P1-meter moeten bovendien vrijwel continu online zijn om optimaal te kunnen functioneren.
Dat betekent dat de consument niet alleen een batterij aanschaft, maar ook gebruikmaakt van een compleet digitaal ecosysteem.
De garantie kent voorwaarden
Positief is dat de terugverdiengarantie concreter blijkt dan je eerst verwacht. De garantie wordt jaarlijks beoordeeld. Blijft de gerealiseerde besparing in een contractjaar onder 250 euro, dan vult NextEnergy dat verschil aan.
Daar staan uiteraard voorwaarden tegenover. Zo moet de batterij correct functioneren, gekoppeld blijven aan de benodigde apparatuur en worden gebruikt in combinatie met het energiecontract waarvoor de garantie geldt.
Zoals bij iedere garantie is het verstandig de volledige voorwaarden goed door te lezen voordat een aankoopbeslissing wordt genomen.
Mag je dit “gratis” noemen?
Dat is misschien wel de meest interessante vraag die deze reclame oproept. In de televisiecommercial wordt gesproken over een “gratis plug-in thuisbatterij”. Daarbij wordt niet uitgelegd dat de consument de batterij eerst koopt of leaset en dat de investering vervolgens via een terugverdiengarantie over meerdere jaren wordt gecompenseerd. Die uitleg staat wel op de website van NextEnergy.
Iedereen die de website bezoekt en de aanvullende informatie leest, kan uiteindelijk begrijpen hoe de constructie werkt. Tegelijkertijd laat deze aanbieding zien dat er een verschil kan bestaan tussen de eerste indruk die een reclame oproept en de achterliggende financiële constructie.
Voor consumenten is dat een goede herinnering dat het altijd verstandig is om verder te kijken dan een opvallende reclameslogan. De meeste informatie staat immers niet in de televisiecommercial, maar in de voorwaarden en de technische uitleg die daarachter schuilgaan.
Een interessante ontwikkeling op de energiemarkt
Los van de discussie over de reclame laat deze aanbieding ook zien hoe snel de energiemarkt verandert. Steeds meer oplossingen combineren hardware met software en slimme algoritmen. Niet alleen zonnepanelen, maar ook thuisbatterijen, warmtepompen en laadpalen worden steeds vaker automatisch aangestuurd op basis van actuele energieprijzen. Daardoor verschuift de waarde van het product steeds meer van de hardware naar de software die alles aanstuurt.
Voor consumenten biedt dat nieuwe mogelijkheden om energie slimmer te gebruiken, maar het betekent ook dat het belangrijker wordt om vooraf goed te begrijpen welke diensten worden afgenomen en van welke leverancier men afhankelijk wordt.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor HCC-leden is deze ontwikkeling interessant omdat plug-in thuisbatterijen energieopslag toegankelijk maken voor een brede groep consumenten. Dankzij de eenvoudige installatie zijn ingrijpende aanpassingen aan de meterkast meestal niet nodig. Tegelijkertijd laat deze aanbieding zien dat moderne consumentenproducten steeds vaker bestaan uit een combinatie van hardware, software en online dienstverlening.
Wie overweegt een dergelijke batterij aan te schaffen, doet er verstandig aan niet alleen naar de reclame of de aanschafprijs te kijken, maar ook naar de voorwaarden, de gebruikte software, de afhankelijkheid van één leverancier, de tarieven en de manier waarop eventuele besparingen worden berekend.
Standpunt van HCC
HCC ondersteunt technologische innovaties die consumenten helpen slimmer, efficiënter en duurzamer met energie om te gaan. Plug-in thuisbatterijen kunnen daarbij een interessante ontwikkeling zijn, zeker nu dynamische energiecontracten en de afbouw van de salderingsregeling de energiemarkt veranderen.
Tegelijkertijd vindt HCC dat consumenten recht hebben op duidelijke en transparante informatie. Begrippen als “gratis”, “cadeau” en “kosteloos” wekken bepaalde verwachtingen. Wanneer een product eerst wordt gekocht of geleaset en de investering vervolgens via een terugverdiengarantie kan worden gecompenseerd, is het belangrijk dat consumenten zich daarvan bewust zijn.
Een goed geïnformeerde consument kan immers zelf beoordelen of een aanbieding past bij de eigen situatie. Juist dat sluit aan bij de missie van HCC om consumenten te helpen weloverwogen keuzes te maken in een steeds digitalere samenleving.
Een interessante ontwikkeling die de discussie over thuisbatterijen in een ander perspectief plaatst, is de opkomst van zogenoemd bidirectioneel laden van elektrische auto’s. Hierbij fungeert de accu van een elektrische auto niet alleen als verbruiker van stroom, maar ook als tijdelijke opslag die energie kan terugleveren aan de woning of zelfs aan het elektriciteitsnet.
Dit concept staat bekend als Vehicle-to-Grid (V2G) of Vehicle-to-Home (V2H). In de praktijk betekent dit dat een elektrische auto met een accucapaciteit van bijvoorbeeld 40 tot 80 kWh kan worden ingezet als een mobiele energiebuffer, terwijl een plug-in thuisbatterij zoals in dit artikel beschreven slechts circa 2,1 kWh opslagcapaciteit heeft. Daarmee beschikt een gemiddelde elektrische auto over een veelvoud aan energieopslag, vaak tientallen keren meer dan een kleine thuisbatterij. In theorie zou zo’n auto een gemiddeld huishouden meerdere dagen van stroom kunnen voorzien, al wordt in de praktijk slechts een deel van de batterij gebruikt om voldoende rijbereik te behouden.
Hoewel de technologie in pilots en eerste commerciële toepassingen in Nederland en andere Europese landen beschikbaar komt, is deze nog niet breed uitgerold en vereist zij speciale bidirectionele laadpalen, compatibele voertuigen en afspraken met energieleveranciers. Toch laat deze ontwikkeling zien dat de elektrische auto in de toekomst een belangrijke rol kan spelen in het energiesysteem van huishoudens, mogelijk zelfs als alternatief of aanvulling op vaste thuisbatterijen. Waar een thuisbatterij vooral gericht is op directe optimalisatie van huishoudelijk verbruik, biedt een elektrische auto in potentie een veel grotere maar ook minder voorspelbare energiebron, afhankelijk van mobiliteitsgedrag en technische beschikbaarheid.
De gebruikte afbeelding aan de bovenzijde van dit artikel is een screenshot van de website van NextEnergy.nl
